|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından gerçekleştirilen arsa ve arazi satışlarının hatalı muhasebeleştirildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine göre, kamu idarelerinin arazi ve arsa hesapları belirli kurallara tabidir. Özellikle, satılan arsa ve arazilerin muhasebe kayıtları, satış bedeli ile kayıtlı değer arasındaki farkların doğru bir şekilde yansıtılmasını gerektirir.
Yönetmelikte belirtilen düzenlemelere göre, peşin satılan arsa ve arazilerin muhasebe işlemlerinde 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı yerine, 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı gibi uygun hesapların kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. İncelemeler sonucunda, peşin satışlar için bu hesapta toplamda 12.527.726 TL kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Taksitle satılan arsa ve arazilerde ise farklı muhasebe işlemleri uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, belediyenin muhasebe işlemlerinde dikkat edilmesi gereken önemli bir hususu ortaya koymaktadır. Doğru muhasebe kayıtlarının tutulması, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Satışı Yapılan Arsa ve Arazilerin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından satışı gerçekleştirilen arsa ve arazilerin hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “250 Arazi ve arsalar hesabı” başlıklı 188’inci maddesine göre arsa ve araziler hesabının, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenler için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendinde; satılan arsa ve arazilerin, bir taraftan kayıtlı değeri 250 Arsa ve Araziler Hesabı’na ve satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabına alacak; satış bedeli 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç ve satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumsuz fark ise 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik’in 189’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 2 numaralı alt bendinde ise taksitle satılan arsa ve arazilerin, kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabına alacak, satış bedelinden doğan alacaklar ilgisine göre 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumsuz fark 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Belediyenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde, peşin satılan arsa ve arazilerle ilgili olarak 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na yılı içerisinde toplamda 12.527.726 TL kayıt yapıldığı görülmüştür.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinde belirtildiği üzere arsa ve arazi satışı yapılırken peşin satılan arsa ve araziler ile taksitli satılanlar arasında muhasebe kayıtları açısından farklılık bulunmaktadır.
Peşin olarak satılan arsa ve arazilerin muhasebe kayıtları yapılırken 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’nın kullanılmaması bunun yerine ilgisine göre 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara kayıt yapılması gerekmektedir.