|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınmaz satış işlemlerinde muhasebeleştirme hatalarını ortaya koymaktadır. İlgili raporda, belediyenin mülkiyetindeki arsaların satışında, satış değerinin tamamının 250 Arazi ve Arsalar Hesabından düşüldüğü, ancak kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki farkın gelir hesaplarına kaydedilmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 189’uncu maddesi, bu tür işlemlerin nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Denetim sonucunda, taşınmaz satışlarının muhasebeleştirilmesinde, arsaların kayıtlı değerleri yerine satış değerlerinin 250 Arazi ve Arsalar Hesabına alacak kaydedildiği, ayrıca kayıtlı değer ile satış değeri arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Bu durum, ilgili hesapların eksik görünmesine ve muhasebe kayıtları ile taşınmaz envanteri arasında uyumsuzluk yaşanmasına yol açmaktadır. Sonuç olarak, taşınmaz satışlarının muhasebeleştirilmesinde, kayıtlı değerlerin esas alınarak işlemlerin gerçekleştirilmesi ve kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki farkın gelir hesaplarıyla ilişkilendirilmesi önem arz etmektedir. Bu düzenlemeler, muhasebe süreçlerinin doğruluğunu ve şeffaflığını artıracaktır. |
BULGU: Satışı Yapılan Taşınmazların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin mülkiyetinde olan arsaların satış işleminin muhasebeleştirilmesinde, satış değerinin tamamının ilgili maddi duran varlık hesabından düşüldüğü, satış değeri ile kayıtlı değer arasındaki farkın faaliyet hesaplarına kaydedilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250 Arazi ve Arsalar Hesabının işleyişini açıklayan 189’uncu maddesinde; satılan arazi ve arsaların, bir taraftan kayıtlı değerinin 250 Arazi ve Arsalar Hesabına, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabına alacak, satış bedelinin 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumsuz farkın 630 Giderler hesabına borç, diğer taraftan satış bedelinin 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Ayrıca Yönetmelik’te taşınmaz satışına ilişkin olarak 250 Arazi ve Arsaların Hesabı için yapılan düzenlemelerin benzeri 252 Binalar Hesabı ve 254 Taşıtlar Hesabı için de yapılmıştır.
İdarenin 2024 yılı taşınmaz satış işlemlerinin incelenmesi sonucunda, yapılan arsa satış işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde arsaların kayıtlı değerinin değil, satış değerinin 250 Arazi ve Arsalar Hesabına alacak kaydı yapıldığı, kayıtlı değer ile satış değeri arasındaki olumlu fark için 600 Gelirler Hesabına herhangi bir kayıt yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 600 Gelirler Hesabının eksik görünmesine neden olmakla birlikte muhasebe kayıtları ile taşınmaz envanteri arasında bir uyumsuzluğa da yol açmaktadır.
Sonuç olarak, satılan taşınmazların çıkış kayıtlarının taşınmazların kayıtlı değerleri esas alınarak gerçekleştirilmesi ve kayıtlı değer ile satış bedeli arasında kalan tutarın gelir hesapları ile ilişkilendirilmesi gerekmektedir.