BULGU: Satışı Yapılan Taşınmazların Kayıtlı Değeri Yerine Satış Bedeli Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
2021 yılında satışı yapılan taşınmazların ilgili maddi duran varlık hesaplarındaki çıkış kayıtlarının taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden değil satış bedeli üzerinden yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250 Arazi ve arsalar hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesine göre; satışı yapılan taşınmazın bir taraftan kayıtlı değeri ile bu hesaba, kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler hesabına alacak; kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumsuz farkın ise 630 Giderler hesabına borç olarak kaydedilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresince satılan taşınmazların muhasebe kayıtları incelendiğinde, satışı yapılan taşınmazların varlık hesabından çıkış kayıtlarının kayıtlı değerleri üzerinden yapılması gerekirken satış bedeli üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir.
Bu kapsamda taşınmazların çıkış kaydının satış bedelleri üzerinden yapılması sonucunda bilanço hesapları ile taşınmaz envanteri arasında bir uyumsuzluk ortaya çıkmakta ve 600/630 Gelir/Gider hesapları olması gerekenden az gözükmektedir. Aradaki farkın Faaliyet Sonuçları Tablosuna yansıtılmaması nedeniyle de Faaliyet Sonuçları Tablosu da gerçeği yansıtmamaktadır. Söz konusu husus 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da bulgu konusu olarak yer almış ancak belediye tarafından düzeltici bir işlem yapılmamıştır.
Kamu idaresince muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonun sağlanacağı ve gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuat hükmü gereği satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir.
Tablo 10: 2021 Yılında Satışı Yapılan Taşınmazlar
| MİF Numarası | Taşınmaz Ada ve Parsel Numarası | Kayıtlı Değeri (TL) | Satış Bedeli (TL) |
| 3748 | Soğukkuyu Mahallesi 9000 Ada 25 Parsel | 432.251,04 | 3.150.000,00 |
| 5006 | Dedebaşı Mahallesi 32550 Ada 33 Parsel | 21.808,50 | 184.884,00 |
| 9221 | Dedebaşı Mahallesi 32403 Ada 78 Parsel | 4.962,40 | 33.180,00 |
| 9301 | Şemlikler Mahallesi 25404 Ada 4 Parsel | 7.571,00 | 83.168,00 |
| 9528 | Şemlikler Mahallesi 32267 Ada 39 Parsel | 1.892,75 | 20.340,00 |
| 10288 | Dedebaşı Mahallesi 32410 Ada 102 Parsel | 19.661,16 | 140.850,00 |
| 10701 | Şemlikler Mahallesi 32158 Ada 31 Parsel | 13.358,12 | 132.855,00 |
| 14561 | Dedebaşı Mahallesi 32391ada 61 Parsel | 20.126,21 | 173.655,00 |
| 17185 | Örnekköy Mahallesi 35663 Ada 1 Parsel | 402.798,14 | 2.600.000,00 |
| 22233 | Aksoy Mahallesi 9281 Ada 9 Parsel | 1.495.627,41 | 8.010.000,00 |
| 22912 | Şemlikler Mahallesi 25465 Ada 9 Parsel | 52.538,89 | 450.000,00 |
| ÖZET: 2021 yılında, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından satışı yapılan taşınmazların muhasebe kayıtları incelendiğinde, çıkış kayıtlarının taşınmazların kayıtlı değeri yerine satış bedeli üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıttan çıkarılması gerekmektedir. Bu durum, bilanço hesapları ile taşınmaz envanteri arasında uyumsuzluk yaratmakta ve gelir/gider hesaplarının gerçeği yansıtmamasına neden olmaktadır. 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da benzer bir bulgu yer almış, ancak düzeltici işlem yapılmamıştır. |