|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir ilçe belediyesi tarafından satışı gerçekleştirilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında, çıkış işlemlerinin taşınmazların kayıtlı değerleri yerine satış bedelleri üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, taşınmazların kayıtlı değerleri ile satış bedelleri arasındaki farkların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bu kurallara uyulmadığı ve taşınmazların çıkış kayıtlarının hatalı bir şekilde gerçekleştirildiği görülmüştür.
Bu durum, bilanço hesapları ile taşınmaz envanteri arasında uyumsuzluk yaratmakta ve ayrıca 600 ve 630 Gelir/Gider Hesaplarına yansıtılması gereken farkların kaydedilmemesi nedeniyle Faaliyet Sonuçları Tablosu’nun gerçeği yansıtmadığı anlamına gelmektedir. Satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerektiği, kamu idaresi tarafından da kabul edilmiştir ve bu konuda düzeltici işlemlere başlanıldığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, taşınmaz satış işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi, mali raporlamaların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Satışı Yapılan Taşınmazların Kayıtlı Değeri Yerine Satış Bedeli Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
2022 yılı içerisinde satışı yapılan taşınmazların ilgili maddi duran varlık hesaplarındaki çıkış kayıtlarının, taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden değil satış bedeli üzerinden yapıldığı görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250-Arazi ve Arsalar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesine göre; satışı yapılan taşınmazın bir taraftan kayıtlı değeri ile bu hesaba, kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın 600-Gelirler Hesabına alacak; kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumsuz farkın ise 630-Giderler Hesabına borç olarak kaydedilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresince satılan taşınmazların muhasebe kayıtları incelendiğinde, satışı yapılan taşınmazların ilgili duran varlık hesabından çıkış kayıtlarının kayıtlı değerleri üzerinden yapılması gerekirken satış bedeli üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir.
Bu kapsamda, ayrıntısına aşağıdaki tabloda yer verilen taşınmazların çıkış kaydının kayıtlı değeri yerine satış bedelleri üzerinden yapılması sonucunda bilanço hesapları ile taşınmaz envanteri arasında bir uyumsuzluk ortaya çıkmaktadır. Diğer taraftan aradaki farkın, 600/630 Gelir/Gider Hesaplarına yansıtılmaması nedeniyle de Faaliyet Sonuçları Tablosu gerçeği yansıtmamaktadır.
Tablo 10: 2022 Yılı İçerisinde Satışı Yapılan Taşınmazlar
| SIRA | MAHALLE | ADA NO | PARSEL NO | KAYITLI DEĞER (TL) | SATIŞ BEDELİ (TL) |
| 1 | Dedebaşı | 32357 (Hisse) | 31 | 1.089,00 | 6.600,00 |
| 2 | Şemikler | 25741 (13 nolu Daire) | 1 | 28.607,49 | 1.445.000,00 |
| 3 | Şemikler | 26367 (M Blok Zemin Kat 1 nolu Daire) | 1 | 83.473,86 | 426.000,00 |
| 4 | Şemikler | 26367 (D Blok Zemin Kat 1 nolu Daire) | 1 | 92.640,51 | 490.000,00 |
| 5 | Aksoy | 9281 (Arsa) | 9 | 2.196.000,00 | 8.010.000,00 |
Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığını ifade etmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuat hükmü gereği satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir.