BULGU: Satışı Yapılan Taşınmazların Kayıtlı Değerleri Yerine Satış Değerleri Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdarece satışı yapılan taşınmazların, muhasebe kayıtlarından çıkarılmasında, kayıtlı değeri yerine satış bedellerinin dikkate alındığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 189’uncu maddesinde, 250-Arazi ve Arsalar Hesabının işleyişi düzenlenmiş olup satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değeri tutarınca ilgili varlık hesabının alacaklandırılarak kayıtlardan çıkarılacağı kayıtlı bedelleri ile satış bedelleri arasındaki olumlu veya olumsuz farkın sonucuna göre 600-Gelirler Hesabı veya 630-Giderler Hesabına kaydedileceği, ifade edilmiştir.
Açıklanan mevzuat hükümleri uyarınca; satışı yapılan taşınmaz, kayıtlı değeri üzerinden ilgili varlık hesabına alacak kaydedilmek suretiyle varlık hesabından çıkarılır, kayıtlı değeri değeri ile satış bedeli arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına, olumsuz fark ise 630- Giderler Hesabına kaydedilir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından yapılan taşınmaz satışlarında taşınmazların satış bedelleri üzerinden 250-Arsa ve Araziler Hesabına alacak yazıldığı, karşılığında ise 102-Banka Hesabı kullanılarak muhasebeleştirildiği görülmüştür. Bu durum, Yönetmelik hükmüne aykırılık teşkil etmesinin yanı sıra taşınmazların satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu farkın 600-Gelirler Hesabı ve 800- Bütçe Gelirleri Hesabına, olumsuz farkın da 630-Giderler Hesabına yazılmamasına ve dolayısıyla faaliyet sonuçlarının gerçek durumu yansıtmamasına neden olmaktadır.
Bu kapsamda İdare tarafından taşınmaz envanterinin sağlıklı bir şekilde çıkarılması, muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunun sağlanması, taşınmaz programı üzerinden taşınmazların kayıtlı değerlerinin açık bir şekilde yer almasını sağlayacak bilgilere yer verilmesi, satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir. Bu durum hem taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlarda izlenmesi hem de taşınmazlara yönelik mali nitelikteki işlemlerin mevzuata uygun şekilde yerine getirilmesi açısından önem arz etmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi tarafından satışı yapılan taşınmazların muhasebe kayıtlarından çıkarılmasında, kayıtlı değerleri yerine satış bedellerinin dikkate alındığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olarak gerçekleştirilen bu uygulama, taşınmazların satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki farkların doğru bir şekilde kaydedilmemesine ve dolayısıyla faaliyet sonuçlarının gerçek durumu yansıtmamasına yol açmaktadır. Taşınmaz envanterinin sağlıklı bir şekilde çıkarılması ve kayıtlı değerler üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir. |