| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi tarafından satılan taşınmazların muhasebe kayıtları, kayıtlı değerleri yerine satış bedeli üzerinden yapılmıştır. Bu durum, taşınmaz envanteri ile muhasebe kayıtları arasında uyumsuzluk yaratmakta ve bilançoda güvenilir bilgi sunulmasını engellemektedir. Taşınmazların değerleme işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve gerekli muhasebe işlemlerinin yapılması gerektiği belirtilmiştir. |
BULGU: Satışı Yapılan Taşınmazların Satış Bedeli Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdare tarafından satışı yapılan taşınmazların ilgili maddi duran varlık hesaplarındaki çıkış kayıtlarının, taşınmazların kayıtlı değeri yerine satış bedeli üzerinden yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin, 250 Arazi ve arsalar hesabının işleyişinin konu edildiği 189’ncu maddesinde; Satılan arsa ve arazilerin, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu farkın 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedelinin 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumsuz farkın 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedelinin 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemelerde, kamu idaresine ait taşınmazların satışına ilişkin muhasebe işlemlerinin kayıtlı değeri yerine satış bedeli üzerinden yapıldığı, satış değerleri ile kayıtlı değerleri arasında herhangi bir değerleme yapılmadığı ve bu suretle de muhasebe kayıtları ile taşınmaz envanteri arasında uyumsuzluk olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak, bilançoda yer alan varlık hesaplarının güvenilir bilgi sunması için satışa konu olan taşınmazların değerleme işlemleri yapılarak gerekli muhasebe işlemlerinin tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.