|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından satılan taşınmazların muhasebe kayıtları, taşınmazların kayıtlı değeri yerine satış bedeli üzerinden çıkarılmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, varlıkların net değerinin kayıtlı değerden düşülen amortismanlar sonrası kalan tutar olduğunu belirtmektedir. Maddi duran varlıkların satışında, amortismana tabi olanların net değeri ile diğerlerinin kayıtlı değeri arasındaki farklar, gelir veya gider hesaplarına kaydedilmelidir.
Yönetmelik, arsa ve araziler için satış bedeli ile kayıtlı bedel arasındaki farkların 600 Gelirler veya 630 Giderler hesaplarına kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Diğer maddi duran varlıklar için de benzer bir uygulama öngörülmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, taşınmazların çıkış kayıtlarının satış değeri üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, muhasebe kayıtları ile taşınmaz envanteri arasında uyumsuzluk yaratmaktadır. Sonuç olarak, satılan taşınmazların çıkış kayıtlarının, kayıtlı değerleri esas alınarak düzenlenmesi gerekmektedir. Bu uygulama, muhasebe sisteminin doğruluğunu sağlamak ve taşınmaz envanterinin güvenilirliğini artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Satışı Yapılan Taşınmazların Satış Değeri Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından satışı yapılan taşınmazların muhasebe sisteminden çıkış kayıtlarının taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden değil satış bedeli üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin, 187’nci maddesinde varlıkların net değerinin kayıtlı değerden ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra kalan tutar olduğu, maddi duran varlıkların satış işlemlerinde, amortismana tabi olanlarda net değeri, diğerlerinde kayıtlı değeri ile satış bedeli arasında olumlu veya olumsuz fark olması durumunda, gelir veya gider hesaplarına kaydedilerek muhasebeleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 250 Arsa ve Araziler Hesabını düzenleyen 189’uncu, 251 Yer altı ve Yerüstü Düzenleri Hesabını düzenleyen 191’inci ve 252 Binalar Hesabını düzenleyen 193’üncü maddelerinde, satılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması; arsa ve araziler için kayıtlı bedel ile satış bedeli arasındaki olumlu ya da olumsuz farkların 600 Gelirler veya 630 Giderler hesaplarına, diğer maddi duran varlıklar için satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu ya da olumsuz farkların ise 600 Gelirler veya 630 Giderler hesaplarına kaydedilmesi gerektiği belirtilmektedir. Satış bedelleri ise ilgisine göre 100 Kasa veya 102 Bankalar hesabına ya da ilgili diğer hesaplara kaydedilecektir.
Yapılan incelemede; satılan taşınmazların çıkış kayıtlarının taşınmazların kayıtlı değeri ile değil satış değeri esas alınarak yapıldığı görülmüştür. Bu durum muhasebe kayıtları ile taşınmaz envanteri arasında bir uyumsuzluğa neden olmaktadır. Bu nedenle satılan taşınmazların çıkış kayıtlarının taşınmazların kayıtlı değerleri esas alınarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.