|
ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Orman Genel Müdürlüğü tarafından Savunma Sanayi Destekleme Fonu’na aktarılan tutarların kurum hesaplarında yeterince izlenmediğini ortaya koymaktadır. Orman yangınlarıyla mücadele için gerekli olan helikopter ve uçak alımları amacıyla bu fona aktarılan miktar, 7427 sayılı 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu çerçevesinde 300.000.000 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, bu tutar 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabına kaydedilmiş ve enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuştur.
Daha önce, 2022 yılında 400.000.000 TL’lik bir miktar da aynı fona aktarılmış, bu tutar gider hesaplarında izlenmiştir. 2012-2018 yılları arasında ise Helikopter Alımı Projesi kapsamında toplam 824.084.999 TL (yaklaşık 311 milyon dolar) aktarılmış, ancak bu tutar sonraki yıllarda mali tablolarda yer almamıştır. 2022 yılından itibaren bu işlemler, Havacılık Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülmektedir. Sayıştay, Savunma Sanayi Destekleme Fonu ile yapılan mutabakatın ardından, aktarılan tutarların 239-Diğer Kurum Alacakları Hesabı’nda proje bazında izlenmesini ve motorlu hava araçlarının teslim alınması durumunda 254-Taşıtlar Hesabı’na kaydedilmesini önermektedir. Bu süreçlerin, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği gereğince her yıl amortismana tabi tutulması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Savunma Sanayi Destekleme Fonu’na Aktarılan Tutarların Kurum Hesaplarında İzlenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Orman Genel Müdürlüğü tarafından orman yangınları ile havadan mücadele faaliyetlerinde kullanılmak üzere Savunma Sanayi Destekleme Fonu’na aktarılan tutarların alacak kayıtlarında izlenmediği görülmüştür.
Orman Genel Müdürlüğü orman yangınları ile havadan mücadele faaliyetlerinde kullanılmak üzere Helikopter ve Uçak Alımı Projesi kapsamında, Savunma Sanayi Başkanlığı nezdindeki Savunma Sanayi Destekleme Fonu’na Bütçe Kanunu ile vize edilen tutarı aktarmakta, bu fonda biriken para Başkanlık tarafından helikopter ve uçak alımı için kullanılmaktadır.
7427 sayılı 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun 11’inci maddesi gereğince
tarihinde Fon’a (projenin USD olarak yürütülmesi nedeniyle) 274.500.000 TL’si döviz cinsinden olmak üzere 300.000.000 TL para aktarılmıştır. Bu işlem sonucunda aktarılan toplam tutar 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar (258.04.03.01 Motorlu Hava Taşıtları) hesabına kaydedilmiştir. Bu hesap enflasyon düzeltmesine tabidir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabı; Kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerle ilgili harcamaların izlendiği hesap olarak tanımlanmıştır.
Aynı şekilde 2022 yılında yatırım programında vize edilen 400.000.000 TL, 9.12.2022 tarihinde Savunma Sanayi Destekleme Fonu’na aktarılmış, bu tutar 630-Gider Hesaplarında izlenmiştir.
Öte yandan Helikopter Alımı Projesi kapsamında 2012 yılından itibaren 2018 yılına kadar Fon hesabına 824.084.999 TL (yaklaşık olarak 311 milyon dolar) para aktarılmış, bu tutar gider hesaplarına alınmış, dolayısıyla sonraki yıllarda mali tablolarda izlenmemiştir.
tarihi itibarıyla bu proje kapsamında yapılan alımlarla ilgili olarak Kurum nezdinde bir muhasebe kaydı bulunmamaktadır. Bu işlemler 2022 yılına kadar Orman Yangınlarıyla Mücadele Daire Başkanlığı tarafından, 2022 yılından itibaren Havacılık Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülmüştür.
7427 sayılı 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun ll’inci maddesinde “(4) İlgili yıllar bütçe kanunları uyarınca, yürütülmesi öngörülen projeler için Savunma Sanayii Destekleme Fonuna aktarılan tutarlardan kullanılmayan kısımlar, Savunma Sanayii Destekleme Fonundan ilgili genel bütçeli idarenin merkez muhasebe birimi hesabına, özel bütçeli idarelerde ise muhasebe birimi hesabına yatırılır ve ilgili idarenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilir…” hükmü yer almaktadır.
Bilindiği üzere tahakkuk esasında bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmeli ve muhasebe kayıtlarında izlenmelidir.
Kurum göndermiş olduğu cevap yazısında, bulguda yer alan hususlara katıldığını ve bu hususların yerine getirilmesi için çalışma başlattığını belirtmiştir.
Sonuç olarak, Savunma Sanayi Destekleme Fonu ile mutabakat sağlanarak bu Fon’a aktarılan tutarların 239-Diğer Kurum Alacakları Hesabı’nda proje bazında izlenmesi, projeler kapsamında alınacak motorlu hava araçlarının Kuruma teslim edilmesi durumunda 254-Taşıtlar Hesabı’na alınması ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği gereğince her yıl amortismana tabi tutulması uygun olacaktır.