ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından sayaç takılmadan abonelik tesis edilmesi durumunu ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, bazı kullanıcılara suyun, ne kadar tüketildiği ölçülmeden, meclis kararı ile belirlenen sabit bir bedel karşılığında verildiği belirlenmiştir. İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği, idarelerin su tüketim ölçümlerini yapma, sayaç temin etme ve su kayıplarını azaltma yükümlülüklerini açıkça belirtmektedir.

Yönetmelik kapsamında, tüm abonelerin sayaç taktırması ve bu sayaçların işlevsel durumda tutulması zorunludur. Abonelik işlemleri sırasında, kullanıcıların kimlik bilgileri ve su tüketim profilleri gibi verilerin kayıt altına alınması gerekmektedir. Ayrıca, bedelsiz su kullanımı yapan abonelerin su tüketimlerinin de düzenli olarak izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Yapılan denetimlerde, belediye tarafından sağlanan abonelerin sayaçlarının bulunmadığı ve yalnızca sabit bedel üzerinden ücret tahakkuk edildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Su kaynaklarının korunması ve etkin kullanımı için, tüm gerçek ve tüzel kişilerin abone yapılması ve sayaç takılması sağlanarak, tüketim miktarına dayalı faturalandırma yapılması önem arz etmektedir.

BULGU: Sayaç Takılmadan Abonelik Tesis Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdare tarafından sayaç takılmadan ve ne kadar su tüketildiği ölçülmeden, meclis kararı ile maktu bir bedel karşılığında abonelik tesis edilerek bazı kullanıcılara su verildiği tespit edilmiştir.

İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin;

“İçme suyu temin ve dağıtım sistemlerinin kontrolü” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; İdarenin sistemde ihtiyaç duyulan ölçümlerin yapılması için gerekli olan ölçüm cihazlarının temin edilmesini, montajını ve etkin işletimini sağlama,

“Su kayıplarının tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde; İdarenin içme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki suyun kontrolü, şebekeden kullanılan izinli tüketim miktarlarının belirlenmesi ve su kayıp miktarlarının tespiti amacıyla bütün tüketim noktalarının abonelik işlemlerini yapma ve faturalandırılmayan aboneler dahil bütün abone noktalarına mutlaka tüketim profiline uygun çap ve özellikte sayaç takma, faturalandırılmayan aboneler dahil bütün sayaçların düzenli okunmasını sağlama,

“Su kayıplarının azaltılması” başlıklı 9’uncu maddesinde ise; İdarelere su kayıplarının azaltılması kapsamında verilen hedeflere ulaşma,

yükümlülüğü getirilmiştir.

İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nin;

“Abonelik işlemleri” başlıklı 30’uncu maddesinde;

“(1) İdarelerin hizmet vermekle yükümlü olduğu tüm gerçek ve tüzel kişiler, abone olmak, sayaç taktırmak ve sayacı işler durumda muhafaza etmekle idareyle birlikte yükümlüdür.

İdareler, abonesiz ve sayaçsız su kullanımını önlemek maksadıyla gerekli çalışmaları yaparlar.

(Değişik:RG-23/9/2020-31253) Abonelerin; kimlik, adres, abone türü (mesken, ticari ve benzeri), iletişim, sayaç numarası, sayaç markası, sayaç çapı, sayaç boyu, sayaç damga tarihi, sayaç ölçüm aralığı, sayaç endeksi, sayaç çalışma prensibi ve sayaç çarpanı mutlaka kayıt altına alınır, mevcut kayıtlarda ise güncelleme yapılır. Adres kayıtları ulusal adres veri tabanındaki parametrelere uygun olarak tutulur.

Abonelik tesis edilirken suyun kullanım şekline ve kullanıcısına göre abone türleri belirlenerek, sisteme giriş yapılır.”

“Bedelsiz su kullanımlarının takibi” başlıklı 36’ncı maddesinde;

“Bedelsiz su kullanan abonelerden ibadethaneler, halk çeşmeleri ve kamu kurumları tarafından kullanılan sular sayaçtan geçirilir. Bu sayaçlar zaman aralıklarıyla okunur ve sürekli takip edilir.”

hükümleri yer almaktadır.

Yapılan incelemede, Belediyece su temini sağlanan abonelerin sayaçlarının olmadığı sadece maktu bedel üzerinden ücret tahakkuku yapıldığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.

Su kaynaklarının korunması ve verimliliğinin artırılması, içme ve kullanma suyunun etkin kullanılması ve israfının önlenmesi amacıyla Belediyenin hizmet vermekle yükümlü olduğu tüm gerçek ve tüzel kişilerin abone yapılması, tüm abonelere sayaç takılması ve takılan sayaçların da işler durumda olması sağlanarak gerçek ve tüzel kişilerce tüketilen su miktarı esas alınarak, su ve atıksu bedellerinin tahsil edilmesi gerekmektedir.