|
ÖZET: Sayıştay denetim raporları, 2023 yılı itibarıyla, kamu idaresinin 140-Kişilerden Alacaklar hesabı ile 600-Gelirler hesabında gerekli kayıtları yapmadığını ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, Sayıştay tarafından tazmin hükmedilen tutarların bu hesaplara kaydedilmesi zorunludur. Ancak, yapılan incelemelerde 2016, 2017, 2018 ve 2021 yıllarına ait tazminatların kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi, Sayıştay tarafından belirlenen tutarların 140-Kişilerden Alacaklar hesabına kaydedileceğini belirtmiş olsa da, 2021 ve 2022 yıllarındaki denetim raporlarında aynı eksikliklerin devam ettiği gözlemlenmiştir. Bu durum, 2023 yılı itibarıyla da sürmüştür. Sonuç olarak, Sayıştay ilamlarına dayanan 1.334.082,96 TL tutarındaki alacakların muhasebeleştirilmemesi, mali tabloların eksik bilgi vermesine yol açmıştır. Bu durum, kamu idaresinin mali raporlama süreçlerinde uyulması gereken kurallara riayet etmediğini göstermektedir. |
BULGU: Sayıştay İlamına İstinaden Kişilerden Alacaklar Hesabına Yapılması Gereken Kayıtların Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum
Kurum tarafından, Sayıştay tarafından tazmin hükmedilen ilamlara istinaden 140- Kişilerden Alacaklar hesabı ile 600-Gelirler hesabına yapılması gereken kayıtların yapılmadığı tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 140-Kişilerden Alacaklar hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 84’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt fıkrasında; Sayıştay, adli, idari ve askeri mahkemelerce tazmin hükmedilenler ile zamanaşımına uğratılan alacaklardan dolayı Sayıştay tarafından sorumlular adına tazmin hükmedilen tutarların 140-Kişilerden Alacaklar hesabına borç, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 600-Gelirler hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 83’üncü maddesinin beşinci fıkrasının (a) ve (b) bendinde; Sayıştayca tazmin hükmedilen paralara ait ilamlar kamu idaresince muhasebe birimlerine gönderildiğinde; muhasebe birimlerince ilamda yazılı tutarlardan kısmen veya tamamen daha önceden kişilerden alacaklar hesabına kaydedilmiş tutarlar bulunduğu takdirde, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın bu paraların hesaplara alınış kaydına ilişkin yevmiye tarih ve numarası ile tutarlarını gösteren bir liste düzenlenerek kamu idaresine gönderileceği, ilam tutarından listedeki tutar düşüldükten sonra arta kalan tutarların yevmiye ve yardımcı hesap defterlerine kaydedileceği, ilam kesinleşinceye kadar, sorumlulardan icraya müracaat edilmeksizin tahsilat yapılacağı ve Sayıştayca temyiz, yargılamanın iadesi veya karar düzeltilmesi yoluyla alacaklardan bir kısmının veya tamamının kaldırılmasına karar verildiği takdirde, buna ait kararların da kamu idaresince muhasebe birimlerine gönderildiğinde kaldırılan tutarın hesaplardan çıkartılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Sayıştay, adli, idari ve askeri mahkemelerce tazmin hükmedilenler ile zamanaşımına uğratılan alacaklardan dolayı Sayıştay tarafından sorumluları adına tazmin hükmedilen tutarların 140-Kişilerden Alacaklar hesabına kaydedilmesi ve kaydedilen söz konusu tutarlara ilişkin sonraki süreçlerin ilgili hesapta takip edilmesi gerekmektedir.
Ancak, yapılan incelemede; İdarenin 2016, 2017, 2018 ve 2021 yılları hesabına ilişkin tazminine hükmedilen tutarların 140-Kişilerden Alacaklar hesabı ile 600-Gelirler hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; bulgu konusu hususa iştirak edildiği, Sayıştay tarafından sorumluları adına tazmin hükmedilen tutarların 140-Kişilerden Alacaklar hesabına kaydedileceği ifade edilmiştir.
Bulgu konusu hususa 2021 ve 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında yer verilmiş olup, aynı uygulamaya 2023 yılında da devam edildiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, Sayıştay ilamlarına istinaden muhasebe kayıtlarına alınması gereken 1.334.082,96 TL’nin muhasebeleştirilmemesi sonucunda 140-Kişilerden Alacaklar ve 600- Gelirler hesabı mali tablolarda belirtilen tutar kadar eksik olarak yer almıştır.