|
ÖZET: Sayıştay, 2024 yılı denetim raporlarında, tazmin hükmedilen ilamlar doğrultusunda 140-Kişilerden Alacaklar hesabı ile 600-Gelirler hesabına gerekli kayıtların yapılmadığını belirlemiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, Sayıştay tarafından tazmin hükmedilen tutarların 140-Kişilerden Alacaklar hesabına borç, bütçeye gelir kaydedilmek üzere ise 600-Gelirler hesabına alacak kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, 2016, 2017, 2018 ve 2021 yıllarına ait tazmin tutarlarının bu hesaplara kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi, Sayıştay tarafından tazmin hükmedilen tutarların 140-Kişilerden Alacaklar hesabına kaydedileceğini kabul etmiştir. Ancak, 2021 ile 2023 yılları arasındaki denetim raporlarında bu durumun devam ettiği görülmektedir. Sonuç olarak, Sayıştay ilamlarına dayanarak muhasebe kayıtlarına alınması gereken 1.538.909,89 TL’nin kaydedilmemesi, mali tablolarda 140-Kişilerden Alacaklar ve 600-Gelirler hesaplarının belirtilen tutar kadar eksik görünmesine yol açmıştır. |
BULGU: Sayıştay İlamına İstinaden Kişilerden Alacaklar Hesabına Yapılması Gereken Kayıtların Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum
Sayıştay tarafından tazmin hükmedilen ilamlara istinaden 140-Kişilerden Alacaklar hesabı ile 600-Gelirler hesabına yapılması gereken kayıtların yapılmadığı tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 140-Kişilerden Alacaklar hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 84’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt fıkrasında; Sayıştay, adli, idari ve askeri mahkemelerce tazmin hükmedilenler ile zamanaşımına uğratılan alacaklardan dolayı Sayıştay tarafından sorumlular adına tazmin hükmedilen tutarların 140-Kişilerden Alacaklar hesabına borç, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 600-Gelirler hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 83’üncü maddesinin beşinci fıkrasının (a) ve (b) bendinde; Sayıştayca tazmin hükmedilen paralara ait ilamlar kamu idaresince muhasebe birimlerine gönderildiğinde; muhasebe birimlerince ilamda yazılı tutarlardan kısmen veya tamamen daha önceden kişilerden alacaklar hesabına kaydedilmiş tutarlar bulunduğu takdirde, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın bu paraların hesaplara alınış kaydına ilişkin yevmiye tarih ve numarası ile tutarlarını gösteren bir liste düzenlenerek kamu idaresine gönderileceği, ilam tutarından listedeki tutar düşüldükten sonra arta kalan tutarların yevmiye ve yardımcı hesap defterlerine kaydedileceği, ilam kesinleşinceye kadar, sorumlulardan icraya müracaat edilmeksizin tahsilat yapılacağı ve Sayıştayca temyiz, yargılamanın iadesi veya karar düzeltilmesi yoluyla alacaklardan bir kısmının veya tamamının kaldırılmasına karar verildiği takdirde, buna ait kararların da kamu idaresince muhasebe birimlerine gönderildiğinde kaldırılan tutarın hesaplardan çıkartılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Sayıştay, adli ve idari mahkemelerce tazmin hükmedilenler ile zamanaşımına uğratılan alacaklardan dolayı Sayıştay tarafından sorumluları adına tazmin hükmedilen tutarların 140-Kişilerden Alacaklar hesabına kaydedilmesi ve kaydedilen söz konusu tutarlara ilişkin sonraki süreçlerin ilgili hesapta takip edilmesi gerekmektedir.
Ancak, yapılan incelemede; İdarenin 2016, 2017, 2018 ve 2021 yılları hesabına ilişkin tazminine hükmedilen tutarların 140-Kişilerden Alacaklar hesabı ile 600-Gelirler hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; bulgu konusu hususa iştirak edildiği, Sayıştay tarafından sorumluları adına tazmin hükmedilen tutarların 140-Kişilerden Alacaklar hesabına kaydedileceği ifade edilmiştir.
Bulgu konusu hususa 2021 ve 2023 yılları arasındaki Sayıştay Denetim Raporlarında yer verilmiş olup, aynı uygulamaya 2024 yılında da devam edildiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, Sayıştay ilamlarına istinaden muhasebe kayıtlarına alınması gereken 1.538.909,89 TL’nin muhasebeleştirilmemesi sonucunda 140-Kişilerden Alacaklar ve 600- Gelirler hesabı mali tablolarda belirtilen tutar kadar eksik olarak yer almıştır.