ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Sayıştay ilamlarını yeterince takip etmediğini ve infaz işlemlerini gerçekleştirmediğini ortaya koymuştur. İncelemeler, kesinleşen tazmin tutarlarının sorumlulardan tahsil edilmesi için gerekli adımların atılmadığını ve kamu zararlarının muhasebe kayıtlarında eksik takip edildiğini göstermektedir. Sayıştay Kanunu’nun ilgili maddeleri, ilamların infazının üst yöneticiler tarafından yerine getirilmesi gerektiğini ve bu süreçteki sorumlulukları net bir şekilde belirlemektedir.

Denetim sonuçlarına göre, 2011-2022 yılları arasında toplam 55.076.519,80 TL’lik tutarın Sayıştay ilamına bağlandığı, bu tutarın yalnızca 18.970.903,32 TL’sinin 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında takip edildiği, ancak faiz tahakkukunun yapılmadığı ve tahsilat için herhangi bir işlem gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. İdare, bu bulgulara katıldığını ve gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, Sayıştay ilamlarının mevzuatta belirtilen süreler içinde faiz tahakkukuyla birlikte tahsil edilmesi zorunludur. Ayrıca, ilama bağlanan kamu alacaklarının 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında doğru ve güvenilir bir şekilde kaydedilmesi, mevcut hata oranını azaltmak için kritik öneme sahiptir. Bu hesapta 36.105.616,5 TL’lik bir hata bulunduğu da vurgulanmaktadır.

BULGU: Sayıştay İlamlarının İlgili Hesaplarda Takip Edilmemesi ve İnfazına İlişkin İşlemlerin Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Sayıştay ilamları cetvelinin incelenmesinde, ilgili yıl hesaplarına ait ilamlarda yer alıp kesinleşen tazmin tutarlarının sorumlulardan tahsili için gerekli işlemlerin yapılmadığı ve kamu zararı tutarlarının muhasebe kayıtlarında tam ve eksiksiz olarak takip edilmediği görülmüştür.
Sayıştay ilamlarının infazını izlemeyen ve gereklerini yerine getirmeyenler hakkında uygulanacak hukuki ve cezai müeyyideler, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu” başlıklı 9’uncu maddesi ile düzenlenmiştir.
Aynı Kanun’un “İlamların infazı” başlıklı 53’üncü maddesinde ise Sayıştay ilamlarının kesinleştikten sonra doksan gün içerisinde yerine getirileceği, ilam hükümlerinin yerine getirilmesinden ilamların gönderildiği kamu idarelerinin üst yöneticilerinin sorumlu olduğu ve ilamlarda gösterilen tazmin miktarının hüküm tarihinden itibaren kanuni faize tabi tutularak, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil olunacağı belirtilmiştir. Benzer hükümler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde ve bu maddeye istinaden çıkarılan 19.10.2006 tarih ve 26324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 12’nci maddesinde de yer almaktadır.
27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 111’inci maddesinde ise Sayıştay İlamlarında tazmin hükmolunan tutarların 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izleneceği belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; Sayıştay ilam hükümlerinin kesinleşme tarihinden itibaren doksan gün içerisinde tahsil edilmesinden kamu idarelerinin üst yöneticileri sorumlu bulunmaktadır. Üst yöneticiler bu sorumluluklarını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre yerine getireceklerdir. Tahsilat aşamasında anaparaya ilam tarihinden itibaren kanuni faiz de uygulanacaktır.
Yapılan incelemede; 2011-2022 yılları arasında toplam 55.076.519,80 TL’nin Sayıştay ilamına bağlandığı ve ilama bağlanan bu tutarın 18.970.903,32 TL’sinin 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında takip edildiği, faiz tahakkuk kaydının olmadığı ve tahsilatına yönelik herhangi bir çalışma yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulguya iştirak edilmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Sayıştay ilamlarının mevzuatta belirtilen süreler içerisinde faiz tahakkukunun yapılarak tahsil edilmesi gerekmektedir. Ayrıca ilama bağlanan kamu alacağının 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında doğru ve güvenilir bilgi verecek ve faiz tahakkukunu da içerir şekilde kayıt altına alınması gerekmektedir. İlama bağlanan alacakların 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında kayıt altına alınmamasından dolayı ilgili hesap 36.105.616,5 TL hata barındırmaktadır.