ÖZET: Sayıştay İlamlarının infaz edilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında dikkat çekici bir durum olarak ortaya çıkmıştır. Büyükşehir İlçe Belediyesi Sayıştay İlamları Cetvelinde yer alan 112.650,11 TL tutarındaki kesinleşmiş tazminatın, ilgili kişilerden tahsil edilmesi için gerekli işlemlerin yapılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, bu tür alacakların icra yoluyla tahsil edilmesini ve ilamların yerine getirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Yönetmelik, Sayıştay ve mahkeme ilamları ile hüküm altına alınan borçların, rızaen ödenmediği takdirde icra yoluyla tahsil edileceğini belirtmektedir. Ayrıca, ilamların kesinleşmesinin ardından 90 gün içinde yerine getirilmesi gerektiği ve bu süreçte kamu idarelerinin yöneticilerinin sorumlu olduğu vurgulanmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde 2011 ve 2014 yıllarında kesinleşen tazminatlar için herhangi bir tahsilat talebinde bulunulmadığı ve icra takibine başlanmadığı anlaşılmıştır.

Bu durum, ilgili mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup, Sayıştay ilamlarının zamanında ve doğru bir şekilde infaz edilmesi gerektiği önemle belirtilmektedir. Kamu idarelerinin, bu tür yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, çeşitli yaptırımlarla karşılaşmaları söz konusudur.

BULGU: Sayıştay İlamlarının İnfaz Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Sayıştay İlamları Cetvelinde yer alan ve kesinleşmiş tazminine hükmolunan toplam 112.650,11 TL’nin mesul kişilerden tahsili için lazım gelen işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına dair “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 111’inci maddesinde; mahkemeler ve Sayıştay ilamları ile hüküm altına alındığı halde borçlu tarafından rızaen ödenmeyenlerin icra yolu ile tahsil edileceği, Sayıştay ve mahkeme ilamları ile tazmin hükmolunan alacakların, ilamda faizin başlangıcı hakkında hüküm varsa belirtilen tarihten, aksi takdirde karar tarihinden itibaren faize tabi olacağı, Sayıştayca tazmin hükmedilen paralara ait ilamlar kuruma gönderildiğinde, ilamda yazılı miktarlardan kısmen veya tamamen daha önceden kişilerden alacaklar hesabına kaydedilmiş miktarlar ilam tutarından düşüldükten sonra arta kalan miktarların yevmiye ve yardımcı defterlere kaydedileceği, ilamın kesinleştiği bildirilinceye kadar, mesullerden icraya müracaat edilmeksizin tahsilinin izleneceği, ilamın kesinleştiği bildirilince icra takibine başlanacağı, aynı Yönetmelik’in yine 140 no.lu hesaba dair “Hesabının işleyişi” başlıklı 112’nci maddesinde ise; bu hesapta kayıtlı alacaklar için tahakkuk ettirilen faiz tutarlarının bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “İlamların infazı” başlıklı 53’üncü maddesinde, Sayıştay ilamlarının kesinleştikten sonra doksan gün içerisinde yerine getirileceği ve ilam hükümlerinin yerine getirilmesinden, ilamların gönderildiği kamu idarelerinin üst yöneticilerinin mesul olduğu ifade edilmiştir.

Mezkûr Kanun’un “Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; hesabı bu Kanun hükümlerine göre zamanında ve tam olarak vermeyen mesuller veya diğer ilgililer ile Sayıştay teftişine giren amme idareleri vazifelilerinden, teftiş ve muhakeme sırasında, istenilen her çeşit bilgi, belge ve defterleri vermeyen, teftiş ve muhakemeyi güçleştirenlerin aylıkları, Sayıştayın istemi üzerine ilgili amme idarelerince, hesabı veya istenen bilgi, belge ve defterleri eksiksiz verinceye kadar yarım olarak ödenir. Yarım aylık kesilmeye başlandığı tarihten itibaren muhasebe yetkilileri en çok üç ay, diğer vazifeliler ise Sayıştayca belli edilen süre içinde yine hesabı veya istenilen bilgi, belge ve defterleri vermez veya teftiş ve muhakemeyi güçleştiren sebepleri ortadan kaldırmazlarsa, bu defa ilgili amme idarelerince mevzuatındaki usule göre vazifeden uzaklaştırılarak haklarında gerekli soruşturma veya kovuşturma yapılacağı belirtilmiş ve aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise, Sayıştay ilamlarının infazını izlemeyen ve gereklerini yerine getirmeyenler hakkında da üçüncü fıkradaki hükümlerin tatbik edileceği ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede; 2011 ve 2014 yıllarında Sayıştay tarafından kesin tazminine hükmolunan 112.650,11 TL için tahsilat talebinde bulunulmadığı ve icra takibine başlanılmadığı anlaşılmış olup bu vaziyet mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Sayıştay İlamlarının takibatı ve tahsilatının mevzuatta belirtilen şekilde ve sürede yapılması gerekmektedir.