|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrolarında personel temin sürecinde bazı eksiklikler tespit etmiştir. Rapor, personel ücretlerinin şartnamede belirlenmemesi ve şartnameye uygun olmayan personelin çalıştırılması gibi sorunları ortaya koymaktadır. 01.08.2021 ile 31.12.2023 tarihleri arasında yapılan doğrudan temin sözleşmeleri, belirli bir ücret skalası içermemekte ve bu durum, personelin ödenecek ücretlerinin belirsiz olmasına yol açmaktadır.
Sözleşmelerin ekinde yer alan teknik şartnamede, çalıştırılacak personelin eğitim ve yeterlilikleri detaylı bir şekilde belirtilmiş olmasına rağmen, bazı çalışanların bu şartları sağlamadığı gözlemlenmiştir. Örneğin, aksesuarcı ve makyajcı olarak görev yapan bazı personelin gerekli tecrübe ve eğitim şartlarını yerine getirmediği tespit edilmiştir. Şirketin, bu şartları kontrol etme yükümlülüğü bulunmasına rağmen, gerekli denetimleri yapmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, teknik şartnameye uygun nitelikte personel temin edilmemesi, şirketin menfaatlerine zarar verebilecek bir durum olarak değerlendirilmekte ve bu konuda gerekli önlemlerin alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Şirketin yönetim kurulu üyeleri ve yöneticileri, bu tür durumların önüne geçmek için daha dikkatli ve özenli bir yaklaşım sergilemelidir. |
BULGU: Şehir Tiyatrosu Hizmet Temininde Ücretlerin Şartnamede Belirlenmemesi ile Şartnameye Uygun Olmayan Personel Çalıştırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrolarında çalıştırılmak üzere personel temin etme işinde, personel ücretlerinin şartnamede belirlenmediği ve 2024 yılına kadar şartnameye uygun olmayan personel çalıştırıldığı görülmüştür.
Şirket ile Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları arasında personel temini için 01.08.2021-01.08.2022 tarihleri arasını kapsayan doğrudan temin sözleşmesi 27.07.2021 tarihinde imzalanmıştır. Akabinde 01.08.2022-31.12.2022, 01.01.2023-31.03.2023 ve 01.04.2023-31.12.2023 dönemlerini kapsayan doğrudan temin sözleşmeleri imzalanmıştır. Söz konusu sözleşmelerin ekinde yer alan Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrolarında Çalıştırılmak Üzere Sanatçı, Uzman Personel, Temizlik Personeli, Teknik Personel ve Teşrifatçı Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin “Çalışma Ücretleri” başlıklı 15’inci maddesinin 15.1’inci fıkrasında, “Bu sözleşme kapsamında A Grup, B Grup ve C Grup personele sözleşmelerinde yazan unvana karşılık gelen, İdarece belirlenen ve ödenekli tiyatrolarda denkliği gözetilerek oluşturulan ücret skalasında belirtilen brüt tutar üzerinden ödeme yapılacaktır.” hükmü bulunmaktadır. 2024 yılı Teknik Şartnamesi’nin “Çalışma Ücretleri” başlıklı 15’inci maddesinin 15.1’inci fıkrasında da“Bu sözleşme kapsamında A Grup, B Grup ve C Grup personele sözleşmelerinde yazan unvana karşılık gelen diğer ödenekli tiyatrolarda denkliği gözetilerek oluşturulan ücret skalasında belirtilen brüt tutar üzerinden ödeme yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 15.1’inci maddesinde yer alan hükme göre ücretlerin ne olacağı öngörülebilir ve belirli değildir. Şirketin söz konusu personel ile yapmış olduğu sözleşmeye göre belirlenen ücretlerin Büyükşehir Belediyesinden istendiği anlaşılmıştır. Oysa personele ödenecek ücretin nasıl olacağının sözleşme veya eki şartnamede belirlenmesi gerekmektedir.
Şehir Tiyatrolarının kuruluş sürecinin başlamasıyla personel alımına ilişkin sınav ilanı yapılarak başvurular 4 Haziran 2021 tarihinde başlayıp 20 Haziran 2021 tarihi itibariyle sona ermiştir. 01.08.2021 tarihinden 31.12.2023 tarihine kadar olan Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrolarında Çalıştırılmak Üzere Sanatçı, Uzman Personel, Temizlik Personeli, Teknik Personel ve Teşrifatçı Hizmet Alımı Teknik Şartnamelerinin tamamının “Personelde Aranacak Eğitim ve Yeterlilikler” başlıklı kısmında, “İşbu şartname kapsamında A, B ve C Grubunda çalıştırılacaklar aşağıda detayları yer alan ve grup bazında sıralanmış unvanlara karşılık gelen eğitim ve yeterliliklere sahip olmalıdır.”denildikten sonra,“Aksesuvarcı (4): En az Meslek İZDOĞA İzmir Büyükşehir Belediyesi Çevre Korunması İyileştirilmesi Müşavirlik ve 47 Proje Hizmetleri Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
Liselerinin butafor ve aksesuar imal etme bilgi ve becerisi geliştirmeye uygun bölümlerinden mezun olmak ve ödenekli tiyatrolarda en az üç yıl aksesuvarcılık görevini üstlenmiş olmak.” ve “Makyajcı (1): En az lise mezunu, plastik makyaj, tiyatro makyajı, özel efekt makyajı, sahne makyajı konusunda eğitim almış ya da kendini geliştirmiş, bu konuda asgarî 3 yıl tecrübe sahibi olmak ve ödenekli tiyatrolarda en az üç yıl makyajcılık yapmış olmak ”şeklinde belirtilmiştir. 2021 yılında yapılan Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Personel Alımına İlişkin Duyuru’da“Aksesuvarcı Sınavı Adaylarda aranan nitelikler: En az meslek Liselerinin butafor ve aksesuar imal etme bilgi ve becerisi geliştirmeye uygun bölümlerinden mezun olmak veya ödenekli tiyatrolarda en az 3 yıl aksesuvarcılık görevi üstlenmiş olmak.”ve “Makyajcı Sınavı Adaylarda aranan nitelikler: En az lise eğitimi üzerine, plastik makyaj, tiyatro makyajı, özel efekt makyajı, sahne makyajı konusunda eğitim almış yahut kendini geliştirmiş, bu konuda asgarî 3 yıl tecrübe sahibi olmak veya ödenekli tiyatrolarda en az 3 yıl makyajcılık yapmış olmak”ifadeleri yer almıştır. İlanda “veya” yazıldıktan sonra şartnamede “ve” yazılmasının hataen olduğu ifade edilmiştir. Şartnamede “ve” yazıldığı, ancak 2021 yılı sınav ilan duyurusunda hataen “veya” yazıldığı söylenebilir ise de asıl olanın doğrudan temin sözleşmesinin eki olan Teknik Şartnameye uygun nitelikte kişilerin çalıştırılması olduğu dikkate alınmalıdır. Şirkette görevli olanlar Teknik Şartnamede istenen şartlar ile çalıştırılan kişilerin şartlarının uyuşup uyuşmadığını kontrol etmekle yükümlü oldukları halde bu karşılaştırmayı yapmamışlardır. Aksesuarcı olarak çalışan iki kişi ile makyajcının şartnamede istenen tecrübe şartını sağlamasına karşın eğitim şartını sağlamadığı anlaşılmaktadır. Teknik şartnamede istenen şartları sağlamamasına rağmen üç kişi için Büyükşehir Belediyesinden 01.08.2021 tarihinden itibaren ödeme alınmıştır.
Şirket cevabında özetle, personel temin hizmeti verilen kurumlarda, şartname ve/veya sözleşmede çalıştırılacak kişi sayısının ve görevlerinin belirtildiği, kurumların yazılı olarak talep gelmesi halinde personel temin edildiği, bu durumun imzalanan sözleşmeler gereğince zorunlu olduğu, talep dışında personel alımı yapılmadığı, 01 Ocak 2025 itibariyle Şehir Tiyatrosu Personel Hizmet temininin Şirket bünyesinden çıkartıldığı ifade edilmiştir.
Yukarıda ifade edildiği üzere, ilanda “veya” yazıldıktan sonra şartnamede “ve” yazılmasının hataen olduğu ifade edilebilir ise de asıl olanın doğrudan temin sözleşmesinin eki olan Teknik Şartnameye uygun nitelikte kişilerin çalıştırılması olduğu dikkate alınmalıdır. Şirkette görevli olanlar Teknik Şartnamede istenen şartlar ile çalıştırılan kişilerin şartlarının uyuşup uyuşmadığını kontrol etmekle yükümlü oldukları halde bu karşılaştırmayı yapmamışlardır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinin birinci fıkrasında; Yönetim kurulu üyelerinin ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altında olduğu ve 553’üncü madenin birinci fıkrasında, yönetim kurulu üyeleri ile yöneticilerin kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumlu oldukları belirtilmiştir. Şirkete ait bir faaliyette bulunulurken bunun şirketin menfaatine olması ile şirketin zarar etmesini önleyici tedbirlerin alınması gerekir.
Teknik Şartnameye uygun nitelikte personel temin edilmemesi suretiyle Şirketin aleyhine olan işlemleri yapan sorumlular hakkında oluşacak Şirket zararı da dikkate alınarak gerekli sürecin işletilmesi gerekmektedir.