|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir belediyesinin otogarlarının maddi duran varlık hesapları içinde 250 Arsa ve Araziler hesabında izlendiğini ortaya koymuştur. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. maddesinin (l) bendi, yolcu ve yük terminallerinin yapım ve işletilmesinin belediyenin sorumlulukları arasında olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 190. maddesi, yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabının inşa edilen yapılarla ilgili izleme işlevini tanımlamaktadır.
Denetim sonucunda, Efeler, Buharkent, Karpuzlu, Kuşadası, Söke ve Kuyucak ilçelerindeki otogarların harcamalarının da 250 Arsa ve Araziler hesabında kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 2024 yılı bilançosunda 250 Arsa ve Araziler ile 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri hesaplarında toplam 1.149.922.150,98 TL’lik bir hataya yol açmış; ayrıca arsalara amortisman uygulanmaması nedeniyle 257 Birikmiş Amortismanlar ve 630 Giderler hesaplarında da 57.496.107,549 TL’lik bir eksiklik meydana gelmiştir. Kamu idaresi, bu varlıkların tapu kayıtlarında arsa olarak yer aldığını ve gerekli düzeltmelerin yapıldığını belirtmesine rağmen, mali tabloların doğruluğu sağlanamamıştır. Maddi duran varlıkların uygun hesaplarda izlenmesi, mali tabloların güvenilirliğini artırmak için elzemdir. |
BULGU: Şehirlerarası Otobüs Terminallerinin İlgili Hesapta İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediye bünyesindeki otogarların maddi duran varlık hesap grubu içerisinde yer alan 250 Arsa ve Araziler hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun belediyenin görev ve sorumluluklarını düzenleyen 7’nci maddesinin (l) bendinde; yolcu ve yük terminallerine ilişkin yapım, işletme veya işlettirmek büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
Öte yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 251 Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabının niteliğini açıklayan 190’ıncı maddesinde bu hesabın, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir. Bu kapsamda, 2024 yılına ait Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı’nda kamu idaresinin mülkiyetinde yer alan bahse konu yolcu terminallerinin 251.01.16.06 hesabında izleneceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, belediyenin sorumluluğu altındaki Efeler, Buharkent, Karpuzlu, Kuşadası, Söke ve Kuyucak ilçelerinde yer alan otogarların 250 Arsa ve Araziler hesabında izlendiği, dönem içerisinde söz konusu otogarlar için yapılan harcamaların da yine aynı hesaba kaydedildiği görülmüştür. İlgili hesap, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Bu uygulama, 2024 yılı bilançosunun 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubundaki 250 Arsa ve Araziler ve 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri hesaplarında 1.149.922.150,98 TL hataya yol açmasının yanı sıra, arsa ve araziler için herhangi bir amortisman uygulanmadığından 257 Birikmiş Amortismanlar ve 630 Giderler hesabının da 57.496.107,549 eksik çalıştırılmasına, dolayısıyla Faaliyet Sonuçları Tablosunda da sapmaya neden olmaktadır.
Kamu idaresi, söz konusu duran varlıkların tapu tescil kayıtlarında arsa olarak yer alması nedeniyle 250 numaralı hesapta izlendiğini, ilgili Daire Başkanlığının çalışması sonucunda gerekli kayıtların yapıldığını belirtmiştir. Ancak, 2024 yılı mali tablolarında bulguda yer verilen tutardaki hata giderilememiştir.
Mali tabloların tam, doğru ve güvenilir veri sunması bakımından maddi duran varlıkların niteliklerine uygun hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.