|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi bütçesinde sermaye giderleri tertibine dahil edilmesi gereken bazı harcamaların, mal ve hizmet alım giderleri tertibinde kaydedildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 508. maddesi, bütçeye ilişkin hüküm bulunmayan durumlarda Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın düzenlemelerinin esas alınacağını belirtmektedir. Ayrıca, 511. maddede bütçe uygulamalarının yönlendirilmesi için Bütçe Hazırlama Rehberi’nin hazırlanacağı ifade edilmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yürütülen bütçe çalışmaları çerçevesinde, 2022-2024 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi’nde cari giderler ve cari transferlerin tanımları yapılmış, belirli tutarların aşılması durumunda harcamaların hangi hesaplardan ödenemeyeceği açıklanmıştır. Bu bağlamda, menkul mal ve gayrimaddi hak alımları ile menkul ve gayrimenkul malların bakım-onarım harcamalarının, belirlenen limitleri aşması durumunda Sermaye Giderleri Hesabında izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, bazı harcamaların bütçenin sermaye giderleri tertibinde yer almadığı tespit edilmiştir. Bu durum, Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosunda Sermaye Giderleri Hesabının eksik görünmesine yol açmıştır. Sonuç olarak, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, belirtilen tutarları aşan harcamaların doğru hesaplar üzerinden muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Sermaye Giderleri Tertibinden Yapılması Gereken Harcamaların Mal ve Hizmet Alım Giderleri Tertibinden Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bütçenin sermaye giderleri tertibinde yer alması gereken bazı menkul, gayrimaddi hak alımları ile menkul ve gayrimenkul mallara ilişkin bakım-onarım harcamalarının mal ve hizmet alım giderleri tertibinde izlendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 508’inci maddesinde; bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Hazine ve Maliye Bakanlığınca genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için yapılan düzenlemelerin esas alınacağı belirtilmiştir. Bununla beraber aynı Yönetmeliğin “Bütçe hazırlama rehberi” başlıklı 511’inci maddesinde ise; Bakanlıkça bütçe uygulamalarını yönlendirmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Bütçe Hazırlama Rehberi hazırlanacağı ve mahalli idare birimlerine duyurulacağı hüküm altına alınmıştır. Bütçe çalışmaları Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca yürütülmekte olup bütçe hazırlama rehberinin de içerisinde olduğu dokümanlar söz konusu başkanlıkça hazırlanmaktadır. Dolayısıyla bütçe ile ilgili olarak Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının yaptığı düzenlemeler esas alınacaktır.
Söz konusu Başkanlıkça yayımlanan 2022-2024 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberinin “Cari Giderler” başlıklı 3.5.1.1 maddesinde; cari giderler grubunun, cari giderler ve cari transferlerden oluştuğu; ihtiyacın nereden ve hangi usulle temin edileceğine bakılmaksızın vergiler dâhil olmak üzere; – Menkul mal alımlarında 95 bin Türk Lirasını, – Gayrimaddi hak alımlarında 75 bin Türk Lirasını, – Menkul malların bakım ve onarımlarında 95 bin Türk Lirasını, – Gayrimenkullerin bakım ve onarımlarında 207 bin Türk Lirasını, aşan tutarların “03- Mal ve Hizmet Alım Giderleri” tertiplerinden ödenemeyeceği, “06- Sermaye Giderleri”ne ilişkin olarak yukarıdaki limitlerin uygulanmasında toplam proje ödeneğinin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır. Nitekim 31.12.2023 tarihli ve 7489 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2024 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcanmasına İlişkin Esaslar”a ilişkin (E) cetvelinin 25’inci maddesinde de; yukarıdaki bütçe hazırlama rehberinde yer verilen açıklamalar yinelenmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; menkul mal ve gayrimaddi hak alımı ile menkul ve gayrimenkul malların bakım ve onarımlarında yukarıda yer verilen tutarları aşan harcamaların, 830.03-Mal ve Hizmet Giderleri Hesabı yerine 830.06-Sermaye Giderleri Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Belediyenin 2024 yılı mali işlemlerinin incelenmesi neticesinde; bazı harcamaların bütçenin sermaye giderleri tertibinde yer almadığı tespit edilmiştir. Söz konusu durum Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosunda Sermaye Giderleri Hesabının noksan görünmesine neden olmuştur.
Sonuç olarak, menkul mal ve gayrimaddi hak alımı ile menkul ve gayrimenkul malların bakım ve onarımlarında bütçe kanununda yer alan tutarları aşan harcamaların, ilgili hesaplar kullanılarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.