ÖZET: Sermaye Taahhütleri Hesabının Kullanılmaması ile İlgili Denetim Bulguları

2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, büyükşehir olmayan ilçe belediyesinin, sahip olduğu şirkete sermaye artırımı kararı almasına rağmen 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nın kullanılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın mahalli idarelerin sermaye taahhütlerini izlemek için kullanılacağını belirtmektedir. Ancak, belediyenin 17.04.2024 tarihli meclis kararıyla Şuşa Madencilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin sermayesinin artırılmasına ilişkin kayıtlar incelendiğinde, taahhüt tutarının 247 Hesabı’nda muhasebeleştirilmediği, bunun yerine doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür.

Sermaye taahhüdü olarak belirlenen 925.000,00 TL’nin bir kısmı ödenmiş, kalan tutar ise emanet hesaplarda tutulmuştur. Bu durum, belediyenin bilançosunda sermaye artırımının doğru bir şekilde yansıtılmamasına ve faaliyet sonuçları tablosunda hatalara yol açmaktadır. Denetim bulgusu üzerine, idare, bu konudaki tavsiyelere uyulacağına dair taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, sermaye taahhütlerinin mevzuata uygun olarak muhasebe kayıtlarına alınması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Sermaye Taahhütleri Hesabının Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin sahibi olduğu şirkete sermaye artırımı kararı alınmasına rağmen 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının niteliğini düzenleyen 184’üncü maddesinde bu hesabın, mahalli idarelerin malî kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılacağı, ilgili hesabın işleyişini düzenleyen 185’inci maddesinde ise sermaye taahhüt tutarlarının bu hesaba alacak, ilgili malî duran varlık hesabına borç kaydedileceği, yerine getirilen sermaye taahhüt tutarlarının bir taraftan bu hesaba borç, taahhüdün yerine getirilme şekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe giderleri hesabına borç, 835 Gider yansıtma hesabına alacak kaydedileceği düzenlenmiştir.

Dönem içerisinde 17.04.2024 tarih ve 11 sayılı Meclis Kararıyla belediyenin tamamına sahip olduğu Şuşa Madencilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin sermayesinin 10.000.000,00 TL artırılmasına karar verildiği görülmüştür. Bu karara istinaden yapılan dönem içi kayıtlar incelendiğinde bu taahhüt tutarının 247 Sermaye Taahhütleri Hesabında muhasebeleştirilmediği, sermaye artırımının 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile ilişkilendirilmeden doğrudan 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirildiği, sermaye taahhüdünün 925.000,00 TL’sinin ödendiği, geriye kalan bakiyenin emanet hesaplara alındığı görülmüştür. Dolayısıyla sermaye artırım işlemine ilişkin henüz ödemesi gerçekleşmemiş tutara ilişkin bakiyenin yanlış hesapta sınıflandırılmasından dolayı Belediyenin bilançosunda, ilgili sermaye artırımının bilanço hesabı ile ilişkilendirilmeksizin doğrudan 630 Giderler hesabında muhasebeleştirilmesinden dolayı faaliyet sonuçları tablosunda hataya sebebiyet verilmektedir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa bundan sonraki süreçte dikkat edilerek tavsiyelere uyulacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, sermaye taahhütlerinin mevzuatında belirtilen şekilde muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.