BULGU: Sermaye Taahhütleri İşlemlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin ortağı olduğu şirketler için yapılan sermaye artırımlarında, vazgeçilen sermaye taahhütlerinde ve yerine getirilen sermaye taahhütlerinin muhasebeleştirilmesinde 247 Sermaye taahhütleri hesabı kullanılması gerekirken 320 Bütçe emanetleri hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 247 Sermaye Taahhütleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 184’üncü maddesinde; söz konusu hesabın, mahalli idarelerin mali kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 185’inci maddesinde ise; sermaye taahhütlerinin bu hesaba alacak, ilgili mali duran varlık hesabına borç kaydedileceği, yerine getirilen sermaye taahhüt tutarlarının ise bir taraftan bu hesaba borç, taahhüdün yerine getirilme şekline göre ilgili hesaplara alacak; sermaye taahhütlerinden vazgeçilen tutarların ise bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, Belediyenin ortak olduğu şirketlerin sermaye artırımına katılmak için ödenecek tutarların 247 Sermaye taahhütleri hesabının alacağına kaydedilmesi, sermaye taahhütlerinden vazgeçilen tutarların ise aynı Hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Daha sonra taahhüdün yerine getirilen kadarı için ödeme yapıldıkça 247 Sermaye taahhütleri hesabının borçlandırılıp ödeme şekline göre ilgili hesabın alacaklandırılması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde gerek sermaye taahhütlerinin kaydında gerekse de yerine getirilen sermaye taahhütlerinin kaydında 247 Sermaye taahhütleri hesabı yerine 320 Bütçe emanetleri hesabının kullanıldığı görülmüştür.
Kamu idaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2022 yılında yapılan kayıtların 2021 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, Belediyenin ortağı olduğu şirketlere gerçekleştirdiği sermaye taahhütleri işlemlerine ilişkin muhasebe kayıtlarında 247 Sermaye taahhütleri hesabının kullanılması gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Vadeli Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi |
2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
2021 yılında vadeli mevduat faiz gelirlerinden kesilen %15 gelir vergisi stopajı, 11.06.2021 tarih ve 9220 nolu yevmiye ile kayıt altına alınarak düzeltici işlem yapılmıştır. |
| Belediye Mülkiyetindeki Bazı Taşınmazların Pazarlık Usulü İle İhale Edilmesi |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Diğer Bulgular” bölümü 5 numaralı bulgusunda “Belediye Mülkiyetindeki Bazı Taşınmazların Pazarlık Usulü ile Kiraya Verilmesi” |
| başlığı ile yer verilmiştir. | |||
| Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Yapılan Taşınmaz Tahsislerinde Süre Sınırına Uyulmaması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Diğer Bulgular” bölümü 6 numaralı bulgusunda “Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Yapılan Taşınmaz Tahsislerinde Süre Sınırına Uyulmaması” başlığı ile yer verilmiştir. |
| Belediye Sınırları İçerisinde Yapılmış Olan Kamulaştırma İşlemlerine İlişkin Bilgilerin Tapu İdaresinden Alınmaması | 2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
Kamu idaresi sınırları içerisindeki kamulaştırma işlemleri için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünden yetki talep edilmiş, 2020 yılı içinde Genel Müdürlük ile sözleşme yapılmıştır. |
| Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulüyle Yapılan Mal Alımlarının ve Yapım İşlerinin Yasal Sınırı Aşması ve Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşünün Alınmaması | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Diğer Bulgular” bölümü 13 numaralı bulgusunda “Doğrudan Temin ve Pazarlık Usullerinde Yasal Sınırı Aşan İşlerde Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşünün Alınmaması” başlığı ile yer verilmiştir. |
| Doğrudan Temin Suretiyle Gerçekleştirilen Hizmet Alımı ve Yapım İşi Ödemeleri İçerisinde Hakediş Raporlarının Bulunmaması | 2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
Kamu idaresince, doğrudan teminle gerçekleştirilen hizmet alımı ve yapım işi ödemelerinde Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği eki hakediş raporu düzenlenmesi ve ödeme emri belgelerine eklenmesi konusunda düzeltici işlemler yapılmıştır. |
| İhtiyaçların Karşılanmasında İhale Usulleri Yerine Doğrudan Temin Yönteminin Yaygın Olarak Kullanılması | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Diğer Bulgular” bölümü 12 numaralı bulgusunda “İhtiyaçların Karşılanmasında İhale Usulleri Yerine Doğrudan Teminin Yaygın Olarak Kullanılması” başlığı ile yer verilmiştir. |
| Özel Hakka Sahip Olmayan Kişilerden Doğrudan Temin Suretiyle Hizmet Alımı Yapılması |
2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
Kamu idaresince daha önceden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/b maddesi kapsamına girmemesine rağmen bu bende göre yapılan hizmet alımları artık 22/d maddesi kapsamında gerçekleştirilmektedir. |
| Avukatlık Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımında Mevzuata Uyulmaması |
2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
Kamu idaresince bulguya riayet edilmiş, buna ilişkin 30/12/2021 tarih ve 22560 numaralı |
| muhasebe fişi ile işlem tesis edilmiştir. | |||
| Mesleki Uygulamalı Sınav Yapılmadan Kameraman Kadrosuna Alım Yapılması | 2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
Kamu idaresince 2021 yılında kameraman kadrosuna alım yapılmamıştır. |
| Sosyal Denge Sözleşmesine Konusu Dışında Hükümler Konulması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Diğer Bulgular” bölümü 4 numaralı bulgusunda “Sosyal Denge Sözleşmesine Konusu Dışında Hükümler Konulması” başlığı ile yer verilmiştir. |
| Bütçe Gelir Kesin Hesap Cetvelini Oluşturan Gelir Kalemlerinden Bazılarının Tahakkuk Tahsilat Oranının Düşük Seviyede Gerçekleşmesi | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Diğer Bulgular” bölümü 16 numaralı bulgusunda “Gelir Kalemlerinin Bir Kısmının Tahsilat Oranının Düşük Seviyede |
| Gerçekleşmesi” başlığı ile yer verilmiştir. | |||
| Gecekondu Fonu Hesabına Aktarılan Payların Amacı Dışında Kullanılması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Diğer Bulgular” bölümü 8 numaralı bulgusunda “Gecekondu Fonu Hesabına Aktarılan Payların Amacı Dışında Kullanılması ” başlığı ile yer verilmiştir. |
| Büyükşehir Belediyesinin İlçe Sınırları İçerisindeki Kazılardan Elde Ettiği Gelirlerden Belediyeye Aktarması Gereken Tutarlara İlişkin Takibin Yapılmaması | 2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
Büyükşehir Belediyesinin ilçe sınırları içerisindeki kazılardan elde ettiği gelirlerden kamu idaresine aktarması gereken tutarlar 11/06/2021 tarih E.26969 sayılı ve 26/01/2022 tarih E.72012 sayılı yazılar ile talep edilmiştir. |
| Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerinin Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması |
2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
Telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedelleri 11/06/2021 tarih ve E.26969 sayılı yazı ile Büyükşehir Beldiyesinden talep edilmiştir. Büyükşehir Belediyesinin yazısına istinaden, 2019-2020 yıllarına ait geçiş hakkı bedellerinin aktarılabilmesi için kamu idaresinden ait vergi borcu yoktur yazısı talep edilmiş ve idarenin vergi borcunun olması sebebiyle ilgili tutar Karşıyaka Vergi Dairesine yatırılmıştır. |
| Yeniden Değerleme Oranı Kadar Artırılması Gereken Bazı Vergi ve Harçların Güncellenmemesi |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Diğer Bulgular” bölümü 17 numaralı bulgusunda “Yeniden Değerleme Oranı Kadar Artırılması |
| Gereken Bazı Vergi ve Harçların Güncellenmemesi” başlığı ile yer verilmiştir. | |||
| Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Gider Kaydedilmesi | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümü 6 numaralı bulgusunda “Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Gider Kaydedilmesi” başlığı ile yer verilmiştir. |
| Ekonomik Değer Taşıyan Bazı Bilgisayar Yazılımlarının Haklar Hesabında Takip Edilmemesi |
2020 | Kısmen Yerine Getirildi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümü 7 numaralı bulgusunda “Bazı Bilgisayar Yazılımlarının Haklar Hesabında Takip |
| Edilmemesi” başlığı ile yer verilmiştir. | |||
| Banka Kredileri Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması |
2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
Kamu idaresince, 2020 Mali Yılı sonu itibariyle 400 Uzun Vadeli Banka Kredileri Hesabına eksik kaydedilen tutarlar 16/02/2021 tarih ve 2375 numaralı muhasebe fişi ile düzeltilmiştir. |
| Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında İzlenilen Varlıkların Amortismana Tabi Tutulmaması | 2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
Kamu idaresince, Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında İzlenilen Varlıkların Amortismana tabi tutulması ile ilgili olarak 29/12/2021 tarih, 22430 numaralı ve 31/12/2021 tarih, 22895-22896 numaralı muhasebe fişleri ile muhasebe kaydı yapılmıştır. |
| Yapı Denetim Payının Gelir Hesaplarına Aktarılmaması | 2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
Kamu idaresince, geçmiş dönemlere ait 333 Emanet Hesabında bulunan gelir hesaplarına aktarılmayan yapı denetim payı 30/06/2021 tarih ve 10316 numaralı muhasebe fişi ile gelir hesaplarına alınmıştır. |
| Satışı Yapılan Taşınmazların Kayıtlı Değeri Yerine Satış Bedeli Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümü 5 numaralı bulgusunda “Satışı Yapılan Taşınmazların Kayıtlı Değeri Yerine Satış Bedeli Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması” başlığı ile yer verilmiştir. |
| Tahsise Konu Olan Arazi, Arsa ve Binaların Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması |
2020 | Tam Olarak Yerine Getirildi |
Kamu idaresince, başka kurumlara tahsise verilen ve başka kurumlarca |
| belediyeye tahsis edilen arazi, arsaların ve binaların muhasebe kayıtları 05.11.2021 tarihli 18515 ve 18517 numaralı, 08.11.2021 tarihli 18563 ve 18564 numaralı muhasebe fişleri ile yapılmıştır. | |||
| Taşınmazların Değer Tespitinin Yapılmaması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nun “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümü 1 numaralı bulgusunda “Taşınmazların Değer Tespitinin Yapılmaması” başlığı ile yer verilmiştir. |
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin ortak olduğu şirketler için yapılan sermaye taahhütlerinin muhasebeleştirilmesinde 247 Sermaye Taahhütleri hesabı yerine 320 Bütçe Emanetleri hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, sermaye taahhütleri işlemlerinin 247 hesabında kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresinin bu duruma ilişkin gerekli işlemleri yaptığı belirtilse de, 2022 kayıtlarının 2021 mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. |