Servis Kiralama Hizmet Alım İhalesinde Hatalı Uygulamalar Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Servis Kiralama Hizmet Alım İhalesinde Hatalı Uygulamalar Bulunması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdarenin kiralama yoluyla personel servis hizmeti ihdas edilmesine ilişkin olarak yaptığı hizmet alım ihalesinde;
– Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nde sayılan belgelerle Bakanlığa (Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı) başvurularak izin alınmadığı,
– Personel servis hizmetinde kullanılacak araçların yaklaşık maliyetinin tespitinde, ilgili esnaf odasının belirlediği servis ücret tarifelerinin dikkate alınmadığı,
– İdarenin sözleşmesinde belirlediği ve servis hizmetini sunan taşımacıya uyguladığı ceza ve yaptırımları hizmeti sürdüren taşımacının bağlı olduğu meslek odasına bildirmediği,
Görülmüştür.
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nde Sayılan Belgelerle Bakanlığa Başvurularak İzin Alınmaması
İdarenin servis kiralama hizmet alım ihalesi kapsamında kiralama yoluyla personel servis hizmeti ihdası için, yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgelerle Bakanlığa başvurularak izin alınmadığı görülmüştür.
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, kamu kurum ve kuruluşlarını kapsar.” düzenlemesi,
Aynı Yönetmelik’in “Personel servis hizmetinin ihdası ve personel servis araçlarının kiralanması” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Kamu kurum ve kuruluşları, kiralama yoluyla veya kendi öz mal taşıtlarıyla personel servis hizmeti ihdas ve işletebilmeleri için, aşağıda belirtilen bilgi ve belgelerle Bakanlığa başvurarak izin almak zorundadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin taşınması hizmetinin, öncelikle belediyelere ait toplu taşıma araçları ve belediyelerce toplu taşıma yapılması konusunda ruhsat, uygunluk ve güzergâh izni verilen gerçek ve tüzel kişilere ait, belediyelerce belirlenen fiyat tarifelerine göre taşıma yapan halk otobüsü, minibüs ve benzeri araçlardan yararlanılarak yerine getirilmesi esastır. Bu hizmet gerek zaman tarifeleri gerekse sahip oldukları kapasiteler bakımından belediyelerce yerine getirilemeyecek ise bu hususu ve gerekçesini belirten ve servis ihdas etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşunca ilgili belediyenin taşımacılık konusunda görevli/yetkili biriminden temin edilecek yazı,
Servis ihdasının hangi yerleşim yerleri arasında yapılacağını belirten güzergâh çizelgesi,
Servis hizmetinden yararlanacak personel sayısı, d) Personel servis hizmetiyle ilgili zaman tarifesi,
e) Kullanılacak servis aracının sayısı, modeli ve koltuk kapasitesi,
f) Servis ihdasını kiralama yoluyla yapacak kamu kurum ve kuruluşlarından kiralama tercih gerekçesini belirten yazılı mütalaa.”
Düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, İdarenin kiralama yoluyla personel servis hizmeti ihdası için, Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgelerle Bakanlığa başvurarak izin alması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından ihale edilen servis kiralama hizmet alım işi kapsamında kiralama yoluyla personel servis hizmeti ihdas edildiği, ancak Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgelerle Bakanlığa başvurularak izin alınmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; söz konusu personel servis kiralama hizmet alımına ilişkin 26.04.2024 tarihinde Bakanlıktan izin talebinde bulunulduğu ifade edilmiştir. Ancak söz konusu iznin, ihalenin yapılma aşamasında alınması gerekmektedir.
Sonuç olarak, İdarenin kiralama yoluyla personel servis hizmeti ihdas edebilmesi ve işletebilmesi için, yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgelerle Bakanlığa başvurarak izin alması gerekmektedir.
Personel Servis Hizmetinde Kullanılacak Araçların Yaklaşık Maliyetinin Tespitinde Esnaf Odasının Belirlediği Ücret Tarifelerinin Dikkate Alınmaması
İdare tarafından, kiralama yoluyla edinilen personel servis hizmetinde kullanılacak araçların yaklaşık maliyetinin tespitinde, ilgili esnaf odasının belirlediği servis ücret tarifelerinin dikkate alınmadığı görülmüştür.
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin “Taşımacılar tarafından sağlanan servis hizmetlerinin ücreti” başlıklı 8’inci maddesinde;
“Personel servis hizmetini kiralama yoluyla temin edecek kamu kurum ve kuruluşları yaklaşık maliyet tespitinde; 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 62 nci maddesine göre ilgili odanın belirlediği ücret tarifelerini de dikkate alırlar.
5362 sayılı Kanunun 62 nci maddesine göre ilgili esnaf odalarınca belirlenecek personel servis hizmet ücret tarifeleri, içinde bulunulan yılın eylül ayı sonuna kadar ilan olunur.”
Düzenlemesi yer almaktadır.
Bu bağlamda, personel servis hizmetini kiralama yoluyla temin edecek idareler servis hizmetinde kullanılacak araçların yaklaşık maliyet tespitinde, ilgili esnaf odasının belirlediği ücret tarifelerini de dikkate alacaklardır.
Yapılan incelemede, İdare tarafından kiralama yoluyla personel servis hizmeti ihdas edildiği, ancak personel servis hizmetinde kullanılacak araçların yaklaşık maliyetinin tespitinde, ilgili esnaf odasının belirlediği servis ücret tarifelerinin dikkate alınmadığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından İstanbul Ticaret Odasından yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin yazı ile bilgi istenmiş, ancak İstanbul Ticaret Odası söz konusu hizmet alım işine ilişkin evsaf ve şartnameye göre fiyat veren firma bulunamadığından birim fiyat tespiti yapılamadığını bildirmiştir. Yönetmelik’te de belirtildiği üzere bu konuda fiyat bilgisinin ilgili esnaf odasından alınması gerekmektedir. İlgili esnaf odası ise İstanbul için “İstanbul Umum Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odası”dır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; söz konusu personel servis kiralama hizmet alımına ilişkin yaklaşık maliyetin tespitinde ilgili esnaf odasının belirlediği ücret tarifelerinin dikkate alınmasıyla ilgili olarak, ticaret odasından fiyat istendiği ve ticaret odasının konuyla ilgili fiyat veremediğinin İdareye bildirildiği ifade edilmiştir.
Ancak bulguda da açıkça belirtildiği üzere, söz konusu ücret tarifeleri ilgili esnaf odası tarafından belirlenmektedir. Bu bağlamda, ücret tarifelerine ilişkin bilginin ilgili esnaf odasından alınması gerekmektedir.
Sonuç olarak, personel servis hizmetini kiralama yoluyla temin eden idarenin, servis hizmetinde kullanılacak araçların yaklaşık maliyet tespitinde, ilgili esnaf odasının belirlediği ücret tarifelerini de dikkate alması gerekmektedir.
İdarenin Sözleşmesinde Belirlediği ve Servis Hizmetini Sunan Taşımacıya Uyguladığı Ceza ve Yaptırımları Hizmeti Sürdüren Taşımacının Bağlı Olduğu Meslek Odasına Bildirmemesi
İdarenin sözleşmesinde belirlediği ve servis hizmetini sunan taşımacıya uyguladığı ceza ve yaptırımları hizmeti sürdüren taşımacının bağlı olduğu meslek odasına bildirmediği görülmüştür.
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin “Personel servis hizmeti bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının sorumluluğu” başlıklı 10’uncu maddesinde;
“Personel servis hizmetinin ilgili kanunlar ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde düzenlenmesinden ve çalıştırılmasından ilgili kurumun en üst amiri veya yetkilendireceği personel sorumludur.
Kamu kurum ve kuruluşları, personel servis hizmetleri ile ilgili olarak trafik komisyonlarının kararlarına uymakla yükümlüdür.
Kamu kurum ve kuruluşu, servis hizmetlerindeki aksaklıkları ve kural dışı hareketleri tespit ederek sözleşmesinde belirlediği ceza ve yaptırımları uygular, ayrıca hizmeti sürdüren taşımacının bağlı olduğu meslek odasına bildirir. Bu odalar, ilgililer hakkında kendi mevzuatınca disiplin işlemlerini bir ay içinde yapar ve sonucu ilgili kurum veya kuruluşa bildirir.” düzenlemesi,
Aynı Yönetmelik’in “Taşımacının yükümlülüğü” başlıklı 13’üncü maddesinde;
“Taşımacılar; (…)
f) Gerçek kişi ise, 5362 sayılı Kanuna tabi meslek odalarına, özel hukuk tüzel kişisi ise, ilgili ticaret veya sanayi odaları ile ticaret ve sanayi odalarına kayıtlı olmakla, yükümlüdürler.”
Düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, İdarelerin personel servis hizmeti ihdası işine ilişkin olarak, sözleşmesinde belirlediği ve servis hizmetini sunan taşımacıya uyguladığı ceza ve yaptırımları hizmeti sürdüren taşımacının bağlı olduğu meslek odasına bildirmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, İdarenin kiralama yoluyla personel servis hizmet alım işine ait sözleşmesinde belirlediği ve servis hizmetini sunan taşımacıya uyguladığı ceza ve yaptırımları hizmeti sürdüren taşımacının bağlı olduğu meslek odasına bildirmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; ihale sözleşmesinde yer alan ceza ve yaptırımlardan bahsedilerek özel aykırılık ve ağır aykırılık halleri açıklanmış ve ağır aykırılık hali oluşmaması dolayısıyla bildirim gereği duyulmadığı ifade edilmiştir.
Ancak bulguda da belirtildiği üzere, İdare tarafından Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği hükümleri gereği sözleşmesinde belirleyerek yükleniciye uyguladığı ceza ve yaptırımları hizmeti sürdüren taşımacının bağlı olduğu meslek odasına bildirmesi gerekmektedir. Söz konusu Yönetmelik’te ceza ve yaptırımların özel ve ağır halleri gibi bir ayrıma gidilmemiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından servis hizmetini sunan taşımacıya uygulanan ceza ve yaptırımların hizmeti sürdüren taşımacının bağlı olduğu meslek odasına bildirilmesi, ilgili odanın ise ilgililer hakkında kendi mevzuatınca disiplin işlemlerini bir ay içinde yaparak sonucu ilgili kurum veya kuruluşa bildirmesi gerekmektedir.