|
ÖZET: Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği çerçevesinde, il müdürlükleri tarafından hazırlanması gereken yıllık raporların Bakanlığa iletilmediği tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, hayvan işletmelerinin kontrol sonuçlarına dayanan bu raporların, hayvan hareketleri ve hastalıklarının daha etkin bir şekilde izlenmesi için kritik öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Yönetmelik, hayvancılık işletmelerinin tescili ve sığır cinsi hayvanların kayıt altına alınması gibi konuları düzenleyerek, sağlık ve istatistik kayıtlarının daha düzenli tutulmasını hedeflemektedir.
Yönetmeliğin ilgili maddeleri, denetimlerin gerçekleştirilmesi ve sonuçlarının raporlanması süreçlerini ayrıntılı bir şekilde tanımlamaktadır. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, 81 il müdürlüğünden yalnızca 10’unun yıllık raporlarını zamanında gönderdiği belirlenmiştir. Bu durum, hayvan hareketlerinin ve hastalıklarının kontrolü için gerekli olan verilerin eksik kalmasına yol açmakta ve bu raporların, gelecekteki politikaların belirlenmesinde önemli bir referans olacağı gerçeğini göz ardı etmektedir. Sonuç olarak, hayvan hareketleri ve hastalıklarının etkin kontrolü için belirlenen yönetmelik hükümlerinin uygulanması büyük önem taşımaktadır. İl müdürlüklerinin, gerekli nokta kontrollerini yaparak yıllık raporları düzenlemesi ve bunları Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne iletmesi sağlanmalıdır. Bu adımlar, hayvancılık sektörünün daha sağlıklı bir şekilde yönetilmesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Sığır Cinsi Hayvanlarin Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği Gereği İl Müdürlükleri Tarafından Hazırlanması Gereken Yıllık Raporun Bakanlığa Gönderilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği hükümleri gereğince, Bakanlık tarafından hazırlanacak ülke yıllık raporlara dayanak teşkil eden ve hayvan işletmelerinin nokta kontrolleri sonucu düzenlenmesi gereken yıllık raporların Bakanlığa gönderilmediği görülmüştür.
Hayvan hareketlerinin ve hayvan hastalıklarının daha etkin kontrolünü sağlamak, ülkesel ya da bölgesel eradikasyon programlarının etkin yürütülmesini desteklemek, ilgili birimlerce gerekli sağlık, ıslah, istatistik ve destekleme ödemeleri kayıtlarının daha düzenli tutulması ve değerlendirilmesi amacıyla hayvancılık işletmelerinin belirlenmesi, tescili ile bu işletmelerde bulunan sığır cinsi hayvanların tanımlanması, kayıt altına alınması ve hayvan hareketlerinin takibi ile ilgili esas ve usulleri düzenlemek amacı ile Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği 02.12.2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anılan Yönetmeliğin “Nokta kontroller” başlıklı 56’ncı maddesinde; Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasını denetlemek maksadıyla denetim görevlisi tarafından tesadüfî veya şartlar uygun değilse işletme sahibine haber verilerek nokta kontroller yapılacağı, “Rapor hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 59’uncu maddesinde; işletmelere düzenlenen her bir kontrol sonucunda kontrolleri uygulayan denetim görevlisi tarafından, kontrollerin sonuçlarını, olumsuz bulguları, kontrollerin nedenlerini ve kontroller sırasında mevcut şahısları belirten bir rapor hazırlanacağı, “Yıllık raporlar” başlıklı 60’ıncı maddesinde; yine içeriği aynı maddede belirtilen şekilde düzenlenecek raporun 1 Mart tarihinden önce Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğüne gönderileceği ve “Ülke yıllık raporu” başlıklı 61’inci maddesinde; Genel Müdürlük tarafından, illerden gelen raporlar doğrultusunda her yıl 1 Mayıs tarihinden önce ülke yıllık raporu hazırlanacağı, hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, Yönetmelik ile belirlenen kriterler esas alınarak yapılan kontrollerin sonucunda il müdürlükleri tarafından hazırlanması gereken yıllık raporların düzenlenip Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğüne gönderilmediği, bu kapsamda 81 il müdürlüğünden yalnızca 10 il müdürlüğünün yıllık raporlarını gönderdiği tespit edilmiştir.
Yönetmelik uyarınca yapılması gereken kontrollerin; gerek kontrol ölçeği gerekse kontrol kriterleri açısından son derece önemli olduğu ve bu kontroller sonucu düzenlenecek raporların daha sonra izlenecek politikaların belirlenmesinde önemli bir referans olacağı son derece aşikârdır. Ayrıca İl müdürlükleri tarafından hazırlanıp gönderilmesi gereken yıllık raporların Bakanlık tarafından çıkarılacak ülke yıllık raporlarına dayanak oluşturacağı anılan yönetmelikte belirtilmiştir.
Bu itibarla, hayvan hareketlerinin ve hayvan hastalıklarının daha etkin kontrolünü sağlamak amacıyla düzenlenen Yönetmelik hükümlerine işlerlik kazandırılması, bu kapsamda seçilecek işletmelerde gereken nokta kontrollerin yapılarak bahsi geçen yönetmelik hükümleri gereği düzenlenmesi gereken yıllık raporların düzenlenmesi ve Genel Müdürlüğe gönderilmesi sağlanmalıdır.