Sınav Hizmetleriyle Sınırlı Olmak Üzere İhtiyaç Duyulan Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Usul ve Esasları Düzenleyen Mevzuatın Kurumun Sınav Hizmetleri Dışındaki İhtiyaçlarının Temininde de Uygulanması (Sayıştay)

BULGU: Sınav Hizmetleriyle Sınırlı Olmak Üzere İhtiyaç Duyulan Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Usul ve Esasları Düzenleyen Mevzuatın Kurumun Sınav Hizmetleri Dışındaki İhtiyaçlarının Temininde de Uygulanması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Kurumun sınav hizmetleri ile direkt ilişkili olmayan rutin ve idari faaliyetlerine yönelik mal ve hizmet alımlarını, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu yerine, sınav hizmetleri kapsamında yapılacak mal ve hizmet alımlarına ilişkin esasları düzenleyen Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Sınav Hizmetlerine Yönelik Mal ve Hizmet Alımları Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gerçekleştirdiği görülmüştür.
6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un 3’üncü maddesinde; Kurumun, sınav, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme hizmetlerini yerine getirirken ihtiyaç duyduğu aşamalarda, soru hazırlama, donanım ve yazılım olarak bilgisayar ve iletişim altyapısı, yazılım geliştirme ve güncelleme baskı, paketleme, taşıma, dağıtım, güvenlik ve işgücü hizmetleri satın alabileceği, sınav hizmetleriyle sınırlı kalmak üzere bu mal ve hizmetlerin temininde, gerçek kişiler, kamu tüzel kişileri veya özel hukuk tüzel kişilerinden alınan mal ve hizmetlerle ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerinin uygulanmayacağı, söz konusu mal ve hizmetlerin teminine ilişkin usul ve esasların, Kamu İhale Kurumunun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
Mezkur maddeye istinaden 09.12.2011 tarih ve 28137 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Sınav Hizmetlerine Yönelik Mal ve Hizmet Alımları Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, Yönetmelik’in Başkanlığın sınav, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme hizmetlerini yerine getirirken, sınav hizmetleri ile sınırlı olarak ihtiyaç duyduğu; soru hazırlama, donanım ve yazılım olarak bilgisayar ve iletişim altyapısı, baskı, paketleme, taşıma, dağıtım, güvenlik, işgücü hizmet alımları ile mal alımlarını kapsadığı düzenlenmiştir.
Yönetmelik’in 27’nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde ise, 4734 sayılı Kanun’un 22/d bendinde belirlenen limitin on katını aşmayan sınavlarla sınırlı mal veya hizmet alımları için Yönetmelik’te düzenlenen doğrudan temin yönteminin kullanılmasına izin verilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, 6114 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesi ile Başkanlığın sınav hizmetleriyle sınırlı kalmak üzere mal ve hizmet alımları için Kamu İhale Kanunu hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlenmiş ve söz konusu mal ve hizmetlerin teminine ilişkin usul ve esaslar Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Dolayısıyla, Kurumun Yönetmelik’in kapsam maddesinde sayılan ve sınav hizmetleriyle sınırlı olarak ihtiyaç duyduğu mal ve hizmet tedariki dışındaki alımlarında söz konusu istisnayı kullanması mümkün değildir.
Ancak yapılan denetimde, Kurumun söz konusu istisnayı, sınav hizmetlerinin yürütülmesi süreci ile direkt bağlantısı olmayan idari faaliyetler de dahil rutin demirbaş ve benzeri alımlar için de kullandığı görülmüştür. Örneğin; Bilgi İşlem Birimine yeni gelecek personelin kullanımı için 77 bilgisayar ve 140 monitör, personelin kurum içi ve dışındaki toplantılara katılımlarında kullanması ve sorumlulukları alanındaki hususlara ilişkin uzaktan erişim sağlayabilmesi için 17 adet dizüstü bilgisayar, Kurum web tabanlı uygulamalarda kullanılacak önyüz teması gibi mal ve hizmetlerin temini 4734 sayılı Kanun’dan istisna olarak mezkur Yönetmelik’in 27/1-ç bendi uyarınca doğrudan temin yöntemiyle yapılmıştır.
Öncelikle, sınav hizmetleriyle ilgili mal ve hizmetlerin tedarikinde Kanun’un 3’üncü ve Yönetmelik’in 2’nci maddesi ile özel ve sınırlı bir alan oluşturulmuştur. Dolayısıyla, bu özel ve sınırlı alanın sınav hizmetleriyle direkt ilişkili olmayan, idari ve rutin işler ile geniş yorumlanması kanun koyucunun maksadı ile uyumlu değildir.
Kamu İdaresi cevabında özetle, tamamen iç kaynaklarla geliştirilmesi planlanan sınav uygulamalarının gerektirdiği yazılım geliştirme süreçlerinin Bilgi Güvenliği ve Yönetim Daire Başkanlığı personelince gerçekleştirildiği ve 6114 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikte düzenlenen sınav hizmetleriyle sınırlı olmak üzere donanım ve yazılım olarak bilgisayar ve iletişim altyapısı satın alınması kapsamında yazılım geliştirme süreçlerinde ve elektronik sınavların gerçekleştirilmesinde görevli personelin sınav esnasında doğrudan kullanımı amacıyla bilgisayar ve monitör alımı ile kurum web tabanlı uygulamalarında ön yüz teması alımlarının yapıldığı belirtilmekte ise de; onay belgelerinde “Bilgi Güvenliği ve Yönetimi Daire Başkanlığında işe başlayacak personelin kullanımı için” şeklinde gerekçelendirilen bilgisayar alımı, “web tabanlı uygulamaların önyüzünün teknolojiye, cihaz uyumluluğuna ve kullanıcı deneyimine uygun olması için geliştirme” şeklinde gerekçelendirilen önyüz tema temini gibi alımlar sınav hizmetlerinin yürütülmesiyle görevli olmayan diğer kamu kurumlarının da ihtiyaç duyduğu ve kamu ihale mevzuatına tabi olarak rutin olarak tedarik ettiği ihtiyaçlardır.
Kamu İdaresi cevabında ayrıca, bundan sonraki süreçte mal ve hizmet alımlarının anılan mevzuat hükümlerine uygun yapılmasına özen gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Sınav Hizmetlerine Yönelik Mal ve Hizmet Alımları Yönetmeliği’nin mevzuatta öngörüldüğü üzere yalnız sınav hizmetleri kapsamında ihtiyaç duyulan mal ve hizmetlerin temininde uygulanması gerekmektedir.