ÖZET: Şirket aleyhine açılan davalarla ilgili olarak gider karşılığı ayrılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği uyarınca, kısa vadeli diğer borç ve gider karşılıklarının 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabında izlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Yapılan incelemelerde, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla toplam 43.711.962,91 TL değerinde dava bulunduğu ve bu davalar için herhangi bir gider karşılığı kaydı yapılmadığı ortaya çıkmıştır.

Şirket, Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) çerçevesinde iki farklı mali tablo hazırlamıştır. TMS kapsamında hazırlanan tablolarda dava karşılıkları ayrılırken, VUK kapsamında ise vergisel nedenlerle gider yazılmadığı ifade edilmiştir. Ancak, bir giderin kanunen kabul edilip edilmemesi, muhasebeleştirilmesi açısından herhangi bir engel teşkil etmemektedir. Bu durumda, muhasebeleştirilen giderlerin vergi beyannamelerinde matraha eklenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, şirketin aleyhine açılan davalara ilişkin tutarların 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabına kaydedilerek gider karşılığı ayrılması zorunludur. Bu uygulama, şirketin mali durumunun doğru bir şekilde yansıtılması açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Şirket Aleyhine Açılan Davalara İlişkin Olarak Gider Karşılığı Ayrılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket aleyhine açılan davaların bulunduğu ve bunlar için Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliği çerçevesinde gider karşılığı ayrılmadığı görülmüştür.

1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne göre; kısa vadeli diğer borç ve gider karşılıkları 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabında izlenir ve 37 Borç ve Gider Karşılıkları Hesap Grubunun diğer hesapları içinde yer almayan ve önemlilik kavramına göre de ayrı ayrı hesaplarda izlenmesi mümkün olmayan borç ve gider karşılıkları bu hesaba alacak, ödenmeleri halinde de borç kaydedilir.

Yapılan incelemede, 31.12.2024 tarihi itibarıyla Şirket aleyhine açılmış 43.711.962,91 TL değerinde dava bulunduğu ancak bunlar için gider karşılığı kaydı yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından, Vergi Usul Kanunu (VUK) kapsamında ve Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) kapsamında olmak üzere iki set mali tablo hazırlandığı, dava karşılıklarının TMS kapsamında hazırlanan mali tablolarda ayrıldığı, VUK kapsamında hazırlanan mali tablolarda ise vergisel açıdan gider yazılabilmesinin mümkün olmaması nedeniyle ayrılmadığı ifade edilmiştir.

Ancak bir giderin kanunen kabul edilmesi ya da edilmemesi, ilgili tutarın muhasebeleştirilmesi açısından herhangi bir hüküm doğurmayıp, bir giderin kanunen kabul edilmemesi muhasebeleştirilmesine engel olmamakta; muhasebeleştirilen bu giderler vergi beyannamelerinde matraha ayrıca eklenmektedir.

Sonuç olarak, Şirkete açılan davalara ilişkin tutarların 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabına kaydedilerek gider karşılığı ayrılması gerekmektedir.