|
ÖZET: Şirket aleyhine açılan davalarla ilgili olarak, mali tablolarda gerekli gider karşılıklarının ayrılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde yer alan “İhtiyatlılık Kavramı”na atıfta bulunularak, işletmelerin karşılaşabileceği riskler doğrultusunda muhtemel giderler için karşılık ayırmaları gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, incelenen belgelerde, toplam 67.811.554,19 TL tutarında dava bulunmasına rağmen bu tutarların muhasebe kayıtlarında yer almadığı anlaşılmıştır.
Şirket, iki farklı mali tablo hazırladığını ve mahkeme kararlarına ilişkin tutarların yalnızca Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) kapsamında hazırlanan tabloda yer aldığını belirtmiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) kapsamında bu tutarların gider olarak kaydedilmesinin mümkün olmadığını ifade etse de, mahkeme kararlarına ilişkin tutarların muhasebeleştirilmemesi gerektiği anlamına gelmemektedir. Bu tutarların mali tablolarda izlenmesi, şirketin mali durumu ve gelecekteki yükümlülüklerinin takibi açısından önem arz etmektedir. Sonuç olarak, mali tablolar hazırlanırken, şirketin mevcut ve muhtemel durumları, riskleri, giderleri ve zararları dikkate alınmalı ve bu doğrultuda 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabına gerekli gider karşılıkları kaydedilmelidir. Bu uygulama, şirketin mali bilgilerinin doğruluğunu artıracak ve ilgili paydaşlar için daha şeffaf bir finansal görünüm sağlayacaktır. |
BULGU: Şirket Aleyhine Hükmolunan Mahkeme Kararları Olmasına Rağmen Bunlara İlişkin Tutarların Mali Tablolarda Gösterilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket aleyhine açılan davaların bulunduğu ve bunlar için Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliği çerçevesinde gider karşılığı ayrılmadığı görülmüştür.
1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “I-Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı bölümünde muhasebenin temel kavramları açıklanmış, “İhtiyatlılık Kavramı” başlıklı onuncu kısmında ise aynen; “Bu kavram, muhasebe olaylarında temkinli davranılması ve işletmenin karşılaşabileceği risklerin göz önüne alınması gereğini ifade eder. Bu kavramın sonucu olarak, işletmeler, muhtemel giderleri ve zararları için karşılık ayırırlar, muhtemel gelir ve kârlar için ise gerçekleşme dönemlerine kadar herhangi bir muhasebe işlemi yapmazlar. Ancak bu kavram gizli yedekler veya gereğinden fazla karşılıklar ayrılmasına gerekçe oluşturamaz.” denilmiştir.
Anılan Tebliğe göre; kısa vadeli diğer borç ve gider karşılıkları 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabında izlenir ve 37 Borç ve Gider Karşılıkları Hesap Grubunun diğer hesapları içinde yer almayan ve önemlilik kavramına göre de ayrı ayrı hesaplarda izlenmesi mümkün olmayan borç ve gider karşılıkları bu hesaba alacak, ödenmeleri halinde de borç kaydedilir.
Yapılan incelemede, Şirket aleyhine açılan toplam 67.811.554,19 TL tutarında dava bulunduğu ancak bunlar için gider karşılığı kaydı yapılmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle; Vergi Usul Kanunu (VUK) kapsamında ve Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) kapsamında olmak üzere iki set mali tablo hazırlandığı, şirket aleyhine hükmolunan mahkeme kararlarına ilişkin tutarların söz konusu mali tablolardan TMS kapsamında hazırlanan sette yer aldığı, bu tutarların vergisel açıdan gider yazılabilmesinin mümkün olmaması nedeniyle VUK kapsamında hazırlanan mali tablolarda yer almadığı belirtilmiştir.
Ancak, Şirket aleyhine hükmolunan mahkeme kararlarına ilişkin tutarların vergisel açıdan gider kabul edilmemesi, ilgili tutarın muhasebeleştirilmemesi yönünde hüküm doğurmamakta olup mahkeme kararlarına ilişkin tutarların ilgili hesaplarda izlenmesinin, mali tabloların doğru bilgi sunması ve ileride ödenmesi muhtemel yükümlülüklerinin takip edilebilmesi açısından gerekli olduğu değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak, mali tablolar hazırlanırken yukarıda bahsedilen ilke ve uygulamalara riayet edilmeli, Şirket ortakları ve diğer ilgili tüm kesimler için Şirketin mevcut ve muhtemel tüm durum, risk, gider ve zararları mali tablolara yansıtılmalıdır. Bu doğrultuda söz konusu tutarlar için gider karşılığı ayrılarak 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.