ÖZET: Şirket avukatına ödenen sözleşme ücretinin gelir vergisi tevkifatında eksiklik tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belediye şirketi ile avukat arasında imzalanan Hukuki Danışmanlık ve Avukatlık Sözleşmesi kapsamında, avukata ödenen net aylık ücret üzerinden yapılan gelir vergisi tevkifatı, brüt ücret dikkate alınmadan hesaplanmıştır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince, kamu idareleri ve müesseseleri, serbest meslek faaliyetleri için yapılan ödemelerde %20 oranında tevkifat yapmakla yükümlüdür.

Sözleşmenin 3.1 maddesinde, avukata KDV hariç net 15.800 TL ücret ödeneceği belirtilmiş, ancak yapılan incelemelerde brüt ücretin esas alınması gerektiği ortaya çıkmıştır. Yeniden hesaplamalar sonucunda, brüt ücretin 19.750 TL olması ve tevkif edilmesi gereken gelir vergisinin 3.950 TL olması gerektiği belirlenmiştir. Bu durum, avukatlık ücretleri üzerinden eksik gelir vergisi tevkif edildiğini göstermektedir.

Kamu İdaresi, sözleşmedeki ücret tanımının yanlışlıkla net olarak yazıldığını, aslında KDV hariç brüt ücretin kastedildiğini belirtmiştir. Ancak bu açıklama, bulguyu yeterince karşılamamaktadır. Dolayısıyla, serbest meslek faaliyetleri için yapılacak ödemelerde gelir vergisi tevkifatının brüt ücret üzerinden yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Şirket Avukatına Ödenen Sözleşme Ücretinden Eksik Gelir Vergisi Tevkif Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Net aylık üzerinden bağıtlanan Hukuki Danışmanlık ve Avukatlık Sözleşmesi doğrultusunda Şirket avukatına ödenen ücret üzerinden tevkif edilen gelir vergisi hesabında net aylık tutarının esas alınması sonucunda gelir vergisinin eksik tevkif edildiği görülmüştür.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94’üncü maddesinin birinci fıkrasının (2) no.lu bendi hükmü gereğince Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri Kanun’un 18’inci maddesi kapsamına girmeyenler dışındaki serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerde %20 oranında istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.

Şirket ile ilgili Avukat arasında 02.01.2024 tarihinde bağıtlanan Hukuki Danışmanlık ve Avukatlık Sözleşmesi’nin 3.1 bölümünde; “İşbu sözleşmenin konusunda belirtilen işler/hizmetler için Avukata KDV hariç peşin net aylık 15.800 TL ücret ödenecektir. KDV ve stopaj iş sahibi tarafından ayrıca ödenecektir. Dönem sonunda ücret yeniden gözden geçirilecek olup, belirlenen net ücret Resmi Gazetede yayınlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen ücretin altında olamaz.” denilmektedir.

Yapılan incelemelerde ise, yukarıda yer verilen Sözleşme hükmüne aykırı olarak gelir vergisi tevkifatı hesaplanırken brüt ücret esas alınması gerekirken net ücret olan 15.800,00 TL’ye %20 olan tevkifat oranı uygulanması sonucunda tevkifat tutarının hesaplandığı, bu nedenle avukatlık ücretine isabet eden KDV’nin de yanlış hesaplandığı tespit edilmiştir. Tarafımızca yapılan yeniden hesaplama sonucunda aylık brüt ücretin 19.750,00 TL, tevkif edilmesi gereken aylık gelir vergisinin ise 3950 TL olması gerektiği, bu doğrultuda ay bazında avukat ücretlerinden eksik gelir vergisi tevkif edildiği görülmüştür.

Kamu İdaresi cevabında, Sözleşme’nin “Ücret” başlıklı maddesinde avukat ücreti olarak KDV hariç peşin net aylık şeklinde ücret ödeneceği belirlenmişse de bu açıklamanın sehven KDV hariç net aylık olarak yazıldığı, amaçlananın KDV hariç brüt aylık olduğu, yeni yapılacak olan sözleşmelerde bu hususun ayrıca dikkate alınacağı ifade edilmiş olup, söz konusu cevap bulgu konusunu karşılar nitelikte değildir.

Bu itibarla, mer’i vergi mevzuatı doğrultusunda serbest meslek işlerini ifa edenlere yapılacak ödemelerde gelir vergisi tevkifatının brüt aylık üzerinden yapılarak vergi ziyaına sebebiyet verilmemesi gerekmektedir.