|
ÖZET: Banaz Belediyesi Ticaret Anonim Şirketi bünyesinde gerçekleştirilen işçi alımlarının, Türkiye İş Kurumu aracılığıyla ilan edilmediği tespit edilmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesi gereği, il özel idareleri ve belediyelerin personel alımlarının belirli kurallara tabi olduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda, işçi alımlarının duyurulması için Türkiye İş Kurumuna bildirilmesi zorunludur.
İncelemeler sonucunda, 696 sayılı KHK sonrası Banaz Belediyesi’ne ait şirkette 170 kişinin istihdam edildiği ancak bu alımların hiçbirinin Türkiye İş Kurumu üzerinden ilan edilmediği ortaya çıkmıştır. İlgili mevzuat, personel giderlerinin belirli oranlar içinde kalması şartıyla, işten ayrılanların yerine yeni işçi alımı yapılabileceğini öngörmektedir. Ancak, bu alımların duyurulması için iş gücü istem formlarının Türkiye İş Kurumuna iletilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, Banaz Belediyesi Ticaret Anonim Şirketi’nin işçi alımlarının Türkiye İş Kurumu aracılığıyla ilan edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu idaresinin, bu bulgular doğrultusunda gerekli adımları atacağı ifade edilmiştir. |
BULGU: Şirket Bünyesinde Gerçekleştirilen İşçi Alımlarının Türkiye İş Kurumu Üzerinden Duyurulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında İdarenin %100 hissesine sahip olduğu Banaz Belediyesi Ticaret Anonim Şirketi bünyesinde yapılan işçi alımlarının ilan edilmek üzere Türkiye İş Kurumuna gönderilmediği görülmüştür.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) Ek 20’nci maddesinde; il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerinin 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebileceği hüküm altına alınmış olup,
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise bu kapsamda yer alan şirketlerde, işçilerin işe alımı, işçilere ilişkin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırlara, ilk defa alınacak işçilere ilişkin belirlenecek ölçütleri esas alarak yıllık sınırlamalar ve bu
kapsamdaki alımlar ile harcamaları izlemeye ilişkin usul ve esasların belirleneceği ifade edilmiştir.
Bakanlar Kurulu tarafından 09.04.2018 tarihinde 2018/11608 Karar Sayısı ile İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar yayımlanmış olup, söz konusu Usul ve Esasların “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında; personel giderlerine ilişkin oranların aşılmaması kaydıyla işten ayrılanların yerine ve iş artışının zorunlu olduğu durumlarda idarenin talebi üzerine yeni işçi alımı yapılabileceği ve idarelerin belirlenen oranların aşılmaması kaydıyla personel çalıştırmasına dayalı yeni hizmetlerini şirketlerine gördürebileceği ve bu amaçla şirketler tarafından yeni işçi alımı yapılabileceği belirtilmiştir.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin ikinci fıkrasında; il özel idarelerinin, belediyelerin ve bunların kurdukları veya üye oldukları mahallî idare birlikleri ile bağlı kuruluşlarının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurdukları şirketler ile kooperatiflerin bu Yönetmelik hükümlerine tabi olduğu belirtilmiş olup, bu kapsamdaki işçi alım ilanlarının Türkiye İş Kurumuna bildirilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, 696 sayılı KHK sonrası ilgili kurumların personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarını kendi şirketlerine gördürebileceği ve personel giderlerine ilişkin oranların aşılmaması kaydıyla işten ayrılanların yerine ve iş artışının zorunlu olduğu durumlarda işçi alımı yapılabileceği ancak söz konusu işçi alımlarının duyurulması maksadıyla iş gücü istem formlarının Türkiye İş Kurumuna gönderilmesinin bir zorunluluk olduğu görülmektedir.
Personel hareketleri üzerinde yapılan incelemelerde; 696 sayılı KHK sonrasında, İdareye ait şirket bünyesinde 170 kişinin istihdam edildiği ancak personel alımlarının hiçbirinde Türkiye İş Kurumu üzerinden duyuru yapılmadığı ve ilgili kişilerin doğrudan Banaz Belediyesi Ticaret Anonim Şirketi bünyesinde işe başlatıldıkları tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, bulguda belirtilen tespitlere uygun hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç itibarıyla, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere Usul ve Esaslar’da belirtilen oranların aşılmaması kaydıyla İdareye ait şirket üzerinden yeni işçi alımlarına ilişkin istem formlarının ilgililere duyurulmak maksadıyla Türkiye İş Kurumuna gönderilmesi gerekmektedir.