|
ÖZET: Şirket bünyesinde istihdam edilen personele yönelik arşiv araştırmasının yapılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ildeki bir ilçe belediyesi tarafından işletilen ESTAŞ Limited Şirketi’nde, personel alımında arşiv araştırması gerçekleştirilmediği ortaya çıkmıştır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ilgili maddeleri ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu, kamu görevine atanacak kişiler için arşiv araştırmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir.
Bu mevzuat çerçevesinde, arşiv araştırması yapılması gereken personelin, adli sicil kaydı, kolluk kuvvetleri tarafından aranıp aranmadığı gibi çeşitli kriterler üzerinden değerlendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, arşiv araştırması sonuçlarının değerlendirilmesi için bir komisyon kurulması ve bu komisyonun elde ettiği verileri nesnel bir şekilde inceleyerek atamaya yetkili amire sunması öngörülmektedir. Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Dolayısıyla, belediye şirketi bünyesinde istihdam edilen personel için arşiv araştırmasının ivedilikle gerçekleştirilmesi zorunludur. |
BULGU: Şirket Bünyesinde İstihdam Edilen Personele Yönelik Arşiv Araştırmasının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Personel temin edilen Belediye şirketi bünyesinde istihdam edilen personele yönelik arşiv araştırmasının yapılmadığı görülmüştür.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak çıkarılan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Şirket personelinde aranacak şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;
cc
3)Affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlardan, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûm olmamak,
6) Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak,
şartları aranır.
…” hükmü düzenlenmiştir.
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3’üncü maddesinde;
“(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.” İfadesi yer almaktadır.
Aynı Kanun’un 4’üncü maddesinde;
“(1) Arşiv araştırması;
Kişinin adli sicil kaydının,
Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının,
Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının,
ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların,
Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının,
mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir.” Denilmektedir.
Yine aynı Kanun’un 7’nci maddesinde; yaptırılan arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulacağı, söz konusu komisyonun, kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Belediye şirketi nezdinde istihdam edilecek personele yönelik arşiv araştırmasının yapılacağı, yaptırılan arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla değerlendirme komisyonu kurulacağı, arşiv araştırması sonucu elde edilen verilerin bu komisyona verileceği, değerlendirme komisyonunun da kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunacağı ve arşiv kaydı bulunan personele ilişkin ilgili mevuzat hükümleri uyarınca işlem tesis edileceği anlaşılmaktadır.
Personel işlemleri üzerinde yapılan incelemelerde; İdareye ait ESTAŞ Limited Şirketi bünyesinde istihdam edilen personele yönelik arşiv araştırmasının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusunda gerekli işlemlerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye şirketi bünyesinde istihdam edilen ve kamu görevine katılan kişiler hakkında yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca ivedilikle arşiv araştırmasının yapılması gerekmektedir.