|
ÖZET: Belediye şirketlerinde istihdam edilen personellere yönelik arşiv araştırmasının yapılmadığı tespit edilmiştir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ilgili maddeleri ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu çerçevesinde, kamu görevine atanacak kişiler için arşiv araştırması yapılması zorunludur. Bu araştırma, kişilerin adli sicil kayıtları, kolluk kuvvetleri tarafından aranıp aranmadıkları ve mahkeme kararları gibi bilgileri içermektedir.
Yapılması gereken arşiv araştırmasının sonuçları, bir Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenecek ve bu komisyon, kamu kurumlarının en üst yöneticisi tarafından görevlendirilen bir üst kademe yöneticisi başkanlığında oluşturulacaktır. Komisyon, elde edilen verileri nesnel bir şekilde değerlendirerek atamaya yetkili amire sunacaktır. Ancak, Banaz Belediyesi Ticaret Anonim Şirketi bünyesinde istihdam edilen personel için bu araştırmanın gerçekleştirilmediği belirlenmiştir. Kamu idaresi, belirtilen bulgulara yönelik gerekli çalışmalara başlamıştır. Bu bağlamda, belediye şirketlerinde istihdam edilen personel hakkında, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda acilen arşiv araştırması yapılması gerekmektedir. |
BULGU: Şirket Bünyesinde İstihdam Edilen Personellere Yönelik Arşiv Araştırmasının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Personel temin edilen Belediye şirketi bünyesinde istihdam edilen personellere yönelik arşiv araştırmasının yapılmadığı görülmüştür.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak çıkarılan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Şirket personelinde aranacak şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;
cc
3)Affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlardan, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûm olmamak,
6) Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak,
şartları aranır.
…” hükmü düzenlenmiştir.
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3’üncü maddesinde;
“(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.”
Aynı Kanun’un 4’üncü maddesinde;
“(1) Arşiv araştırması;
Kişinin adli sicil kaydının,
Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının,
Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının,
ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların,
Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının,
mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir.”
Yine aynı Kanun’un 7’nci maddesinde; yaptırılan arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulacağı, söz konusu komisyonun, kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Belediye şirketi nezdinde istihdam edilecek personele yönelik arşiv araştırmasının yapılacağı, yaptırılan arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla değerlendirme komisyonu kurulacağı, arşiv araştırması sonucu elde edilen verilerin bu komisyona verileceği, değerlendirme komisyonunun da kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunacağı ve arşiv kaydı bulunan personele ilişkin ilgili mevuzat hükümleri uyarınca işlem tesis edileceği anlaşılmaktadır.
Personel işlemleri üzerinde yapılan incelemelerde; İdareye ait Banaz Belediyesi Ticaret Anonim Şirketi bünyesinde istihdam edilen personellere yönelik arşiv araştırmasının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, bulguda belirtilen tespitlere yönelik çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye şirketi bünyesinde istihdam edilen ve kamu görevine katılan kişiler hakkında yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca ivedilikle arşiv araştırmasının yapılması gerekmektedir.