|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Belediye Şirketi’nin bütçe hazırlamadığını ortaya koymuştur. Yönetim Kurulu tarafından onaylanan bir bütçenin eksikliği, şirketin gelecekteki hedefleri ve politikaları doğrultusunda gerekli finansal planlamanın yapılmadığını göstermektedir. Türk Ticaret Kanunu’nun 374. maddesi, yönetim kurulunun şirketin faaliyetlerini yürütmek için gerekli kararları alma yetkisini tanırken, 375. madde ise muhasebe ve finansal denetim gibi devredilemez görevleri vurgulamaktadır.
Bütçeler, şirketlerin kârlılık ve verimlilik hedeflerine ulaşmalarını sağlamak için kritik bir araçtır. Bu planlar, şirketin finansal durumunu disipline ederken, olası riskleri yönetme imkânı sunar. Her ne kadar bütçe hazırlama zorunluluğu açıkça belirtilmemiş olsa da, yönetim kurulu tarafından bütçenin kabul edilmesi, şirketin finansal hedeflerine ulaşması açısından önem taşımaktadır. Yapılan incelemelerde, 2024 yılı için herhangi bir bütçe hazırlanmadığı belirlenmiştir. İdare, bu durumu kabul ederek, 2025 yılı itibarıyla gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. İyi bir mali yönetim için, Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde, yönetim kurulunun finansal planlama sürecini düzenlemesi ve bütçeyi onaylaması gerekmektedir. |
BULGU: Şirket Bütçesinin Hazırlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin Yönetim Kurulu tarafından kabul edilerek uygulamaya konulan bütçesinin olmadığı görülmüştür.
Bütçe, gelecek faaliyet dönemi için şirketin amaçlarına, hedeflerine ve politikalarına dayalı olarak yönetim kurulu tarafından hazırlanan kapsamlı planların parasal ve sayısal olarak ifade edildiği rapordur.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun Yönetim Kurulu’nun görevleri ve yetkilerinin düzenlendiği 374’üncü maddesinde; “Yönetim kurulu ve kendisine bırakılan alanda yönetim, kanun ve esas sözleşme uyarınca genel kurulun yetkisinde bırakılmış bulunanlar dışında, şirketin işletme konusunun gerçekleştirilmesi için gerekli olan her çeşit iş ve işlemler hakkında karar almaya yetkilidir.”
Hükmüne yer verilmiştir.
Aynı kanunun “Devredilemez görev ve yetkiler” başlıklı 375’inci maddesinde ise;
“(1) Yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görev ve yetkileri şunlardır:
(■■■)
c) Muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal planlama için gerekli düzenin kurulması (…) ”
hükümlerine yer verilmiştir.
Şirket bütçeleri, kuruluşun içinde bulunduğu şartlara göre kârlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda en uygun seçenekleri finansal olarak planlayan, şirket çalışmalarını disipline eden, finansal hedeflere ne derecede ulaşıldığını gösteren ve oluşabilecek finansal risklerin yönetilmesini sağlayan önemli yönetim ve kontrol aracıdır. Her ne kadar şirketlerin bütçe hazırlamasına yönelik kesin bir hüküm bulunmasa da şirketlerin finansal hedeflerine ulaşmasına yardımcı olmak üzere 6102 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri gereği yönetim kurulu tarafından şirket bütçesinin kabul edilerek uygulamaya konulması gerektiği değerlendirilmektedir.
Yapılan incelemede, Şirket tarafından 2024 yılı faaliyet dönemi için amaçlarına, hedeflerine ve politikalarına dayalı olarak herhangi bir bütçe hazırlanmadığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından bulgu konusu husus yerinde bulunarak, 2025 yılı itibariyle gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.
İyi bir mali yönetimin gereği olarak, 6102 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerine göre yönetim kurulu tarafından finansal planlama sürecinde gerekli düzenin kurulması, bütçenin hazırlanması ve onaylanması gerekmektedir.