ÖZET: Şirketin bütçe hazırlığına ilişkin eksiklikler, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirgin bir şekilde ortaya konmuştur. Yönetim kurulu tarafından onaylanmış bir bütçenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bütçe, şirketin gelecekteki faaliyetleri için hedef ve politikaları içeren, mali ve sayısal verilerle desteklenen kapsamlı bir plandır. Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri, yönetim kurulunun şirketin işleyişi için gerekli kararları alma yetkisini açıkça belirtmektedir. Ayrıca, yönetim kurulunun devredilemez görevleri arasında finansal planlama düzeninin kurulması da yer almaktadır.

Bütçeler, şirketin kârlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda en uygun finansal seçenekleri belirleyerek, faaliyetlerin disiplin altına alınmasını sağlar. Aynı zamanda, finansal hedeflere ulaşma düzeyini gösterir ve olası finansal risklerin yönetimine yardımcı olur. Önceki yıl yapılan denetimlerde de aynı konu gündeme gelmiş, ancak İdare tarafından herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Kamu İdaresi’nin cevabında, 2025 yılı bütçesinin 2024 yılı olağan genel kurul toplantısında ele alınacağı belirtilmiştir. Bu bağlamda, şirketin yönetim kurulu tarafından onaylanan bir bütçenin hazırlanması, etkin mali yönetim açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Şirket Bütçesinin Hazırlanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin, yönetim kurulu tarafından kabul edilerek uygulamaya konulan bir bütçesinin olmadığı görülmüştür.

Bütçe, gelecek faaliyet dönemi için şirketin amaçlarına, hedeflerine ve politikalarına dayalı olarak yönetim kurulu tarafından hazırlanan kapsamlı planların parasal ve sayısal olarak ifade edildiği rapordur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun Yönetim Kurulunun görevler ve yetkilerinin düzenlendiği “1. Genel olarak” başlıklı 374’üncü maddesinde;

“Yönetim kurulu ve kendisine bırakılan alanda yönetim, kanun ve esas sözleşme uyarınca genel kurulun yetkisinde bırakılmış bulunanlar dışında, şirketin işletme konusunun gerçekleştirilmesi için gerekli olan her çeşit iş ve işlemler hakkında karar almaya yetkilidir.”

“2. Devredilemez görev ve yetkiler” başlıklı 375’inci maddesinde ise;

“(1) Yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görev ve yetkileri şunlardır: …

c) Muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal planlama için gerekli düzenin kurulması…” hükümlerine yer verilmiştir.

Şirket bütçeleri, kuruluşun içinde bulunduğu şartlara göre kârlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda en uygun seçenekleri finansal olarak planlayan, şirket çalışmalarını disipline eden, finansal hedeflere ne derecede ulaşıldığını gösteren ve oluşabilecek finansal risklerin yönetilmesini sağlayan önemli yönetim ve kontrol aracıdır.

Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, 2025 yılı bütçesinin 2024 yılı olağan genel kurul toplantısında görüşülmek üzere gündeme alınacağı ifade edilmiştir.

Bu doğrultuda, Şirket yönetim kurulu tarafından onaylanan faaliyet dönemi amaç, hedef ve politikalarını yansıtan bir bütçenin hazırlanarak uygulamaya konmasının etkin bir mali yönetimin sağlanmasına önemli katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.