ÖZET: Şirket Genel Müdürlüğü bünyesinde istihdam edilen personelin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmadığı tespit edilmiştir. İZENERJİ İnsan Kaynakları Temizlik Bakım Onarım Enerji Güvenlik Hizmetleri kapsamında, personel temin hizmeti sunan şirketin, genel müdürlük çalışanları için bu süreçleri uygulamadığı ortaya çıkmıştır. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 18.02.2019 tarihli Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönergesi, tüm çalışanları kapsamakta ve güvenlik araştırması yapılması gereken personeli tanımlamaktadır. Ancak, genel müdürlükte işe alınan 70 kişinin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmasına rağmen, gerekli komisyon kararlarının bulunmadığı, 45 kişinin ise bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Şirketin açıklamalarında, güvenlik araştırması ve arşiv soruşturması uygulamalarının yürürlükte olmadığı veya durdurulduğu dönemlerde işe alınan personel için yazışmaların tamamlandığı belirtilmiştir. Ancak, 2022 yılında yalnızca bir personel için sorgulama yapılması, bu iddiaları sorgulatmaktadır. Diğer belediye şirketlerinde güvenlik araştırması ve arşiv soruşturması yapılırken, Şirketin bu süreçleri uygulamaması dikkat çekmektedir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan işe alınan personelin geçmişindeki olası suçlar, şirketin güvenlik seviyesini zayıflatmakta ve kurumsal itibarına zarar verebilecek riskler oluşturmaktadır. Bu nedenle, personel alım süreçlerinde Yönerge hükümlerine uygun hareket edilmesi gerekmektedir.

BULGU: Şirket Genel Müdürlüğünde İstihdam Edilen Personelin Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmasının Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin personel temin hizmeti için Büyükşehir ve bağlı ortaklılarına sunduğu hizmet İZENERJİ İnsan Kaynakları Temizlik Bakım Onarım Enerji Güvenlik Hizmetleri 55

kapsamına dahil olan personel için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmasına karşın genel müdürlük çalışanlarına yapılmadığı görülmüştür.

18.02.2019 tarihli İzmir Büyükşehir Belediyesi Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönergesi’nin “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, Büyükşehir Belediyesi ile bağlı kuruluş ve şirketlerinde çalışan tüm personeli kapsadığı, “Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak personel” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, belediye şirketlerinde çalıştırılacak personel güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak personel arasında sayılmış, “Sorumluluk” başlıklı 12’nci maddesinde de şirketlerde atamaya yetkili amirlerin güvenlik ve arşiv araştırması bu yönerge hükümlerine göre yapmaktan sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Genel müdürlüğün personel temini kapsamında sağladığı işçiler için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmasına rağmen genel müdürlükte işe alınan 70 kişinin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırma yazısı olduğu halde komisyon kararının bulunmadığı, 45 kişinin ise güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ilişkin hiçbir yükümlülüğün yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Şirket cevabında, güvenlik araştırması ve arşiv soruşturması uygulamasının henüz yürürlükte olmadığı ya da Anayasa Mahkemesi’ nin ilgili kararı gereği uygulamanın durdurulduğu dönemlerde işbaşı yapan personellerin Arşiv araştırması yapılması için İzmir Büyükşehir Belediyesi ile yazışmaların tamamlandığı, tamamlanan güvenlik araştırma sonuçlarının ilgili özlüklerde dosyalandığı ifade edilmiştir.

Bulgunun dayanağı 18.02.2019 tarihli İzmir Büyükşehir Belediyesi Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönergesi olup bu bağlamda güvenlik araştırması ve arşiv soruşturmasının Genel Müdürlük çalışanları için yapılmaması hususu irdelenmiştir. Şirket cevabında ve ekinde yer alan belgelerin söz konusu iş ve işlemlerin yapılmamasına gerekçe oluşturmamaktadır. Ayrıca Şirketin tarafından İzmir Büyükşehir Belediyesi ile yazışmaların yapıldığı iddia edilmiş ise de gönderilen ekte 2022 yılında sadece bir personel için sorgulama yapılmıştır. Ayrıca aynı Yönerge kapsamında diğer Belediye Şirketlerinin genel müdürlüklerinde istihdam edilen personel için güvenlik araştırması ve arşiv soruşturması yapılmasına rağmen Şirketin bu konuda gereken iş ve işlemleri yerine getirmemesi anlaşılmamıştır. Bu bağlamda cevapta belirtilen ifadelere ilişkin yukarıda yapılan açıklamalar yeterli olup ilave açıklama yapılmasını gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan göreve alınan personelin geçmişinde bulunabilecek olası suçlar Şirketin genel güvenlik seviyesinin düşmesine, yasal yaptırımların uygulanmasına ve kurumsal itibarın zarar görmesine yol açabilecektir. Ayrıca işe alınan personelin geçmişinin incelenmemesi, gizli ve hassas bilgilere erişim imkânını artırarak, Şirketin bilgi güvenliği ve operasyonel sürekliliği açısından risk oluşturabilecektir.

Şirketin alacağı personel için Yönerge kapsamında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması gerekmektedir.