|
ÖZET: BELKA’nın idari binasına ait elektrik faturalarının Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) tarafından ödenmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ele alınmıştır. İncelemeler sonucunda, BELKA’nın bağımsız bir elektrik aboneliği bulunmadığı ve elektrik kullanımına ilişkin bedellerin ABB tarafından karşılandığı belirlenmiştir. BELKA, Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulmuş bir anonim şirket olup, ABB’nin bağlı idaresi ASKİ, şirketin %99,995 hissesine sahiptir. Yargıtay kararları, belediye şirketlerinin özel hukuk tüzel kişileri olarak kabul edildiğini vurgulamaktadır.
Mülkiyeti ABB’ye ait olan Esertepe Rekreasyon alanındaki bina, BELKA’ya kiralanmıştır. Kiralama sözleşmesinin ilgili maddesinde, kiracının elektrik, su ve doğal gaz abonelik sözleşmelerini kendisinin yapacağı belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemelerde, BELKA’nın elektrik dağıtım şirketiyle herhangi bir abonelik sözleşmesi imzalamadığı ve dolayısıyla ABB adına tesis edilen abonelik üzerinden elektrik faturalarının ödendiği tespit edilmiştir. Bu durum, BELKA’nın elektrik kullanımına ilişkin bedellerin ABB tarafından ödenmesini hukuken mümkün kılmamaktadır. Sonuç olarak, BELKA’nın bağımsız bir tüzel kişiliği bulunmakta ve kiralama sözleşmesindeki düzenlemeler gereği, idari binası için elektrik aboneliğinin kendi adına yapılması ve bu bedellerin kendisi tarafından ödenmesi gerekmektedir. Bu husus, önceki Sayıştay raporlarında da gündeme gelmiş, ancak ilgili idare tarafından herhangi bir düzeltici işlem gerçekleştirilmemiştir. |
BULGU: Şirket İdari Binasına Ait Elektrik Faturalarının Ankara Büyükşehir Belediyesi Tarafından Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket idari binasının bağımsız bir elektrik aboneliğinin olmadığı ve buradaki elektrik kullanımından kaynaklı bedellerin ABB tarafından ödendiği tespit edilmiştir.
BELKA; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri doğrultusunda kurulmuş bir anonim şirkettir. Şirketin ana ortağı ABB’nin bağlı idaresi olan ASKİ, Şirketin %99,995 oranındaki hissesine sahiptir.
6102 sayılı Kanun’un “Tüzel kişiler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında, belediye ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kurulan kurum ve kuruluşların da tacir sayılacağı belirtilmiştir. Bununla beraber, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 13/01/2020 tarih ve 2020/106 sayılı Kararı’nda; “ …Belediyeler tarafından kurulan veya ortak olunan şirketler ise, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi sermaye şirketleri olup, belediyelerin tüzel kişiliğinden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişileridir.” denilmek suretiyle belediye şirketleri tacir kabul edilmiş yani özel ticari şirketler gibi değerlendirilmiştir.
Mülkiyeti ABB’ye ait Ankara Keçiören İlçesi Esertepe Rekreasyon alanı içerisinde bulunan bina, yapılan kira sözleşmesiyle Şirket idari binası olarak kullanılmak üzere BELKA’ya kiraya verilmiştir. Söz konusu Sözleşme’nin “Kiracının Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinin (b) bendinde; “Kiracı, elektrik, su ve doğal gaz abonman sözleşmelerini ilgili kurumlar ile bizzat kendisi akdedecektir.” denilmektedir. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemelerde;
BELKA’nın kiracısı olduğu idari bina için elektrik dağıtım şirketiyle herhangi bir abonelik sözleşmesi yapılmadığı, dolayısıyla mülkiyeti ABB’ye ait olan rekreasyon alanındaki diğer yerlerden bağımsız bir aboneliğinin olmadığı,
Tüm rekreasyon alanı için sadece ABB adına abonelik tesis edildiği ve dolayısıyla Şirket idari binasındaki elektrik kullanımından kaynaklanan bedelin de içinde yer aldığı elektrik faturalarının Belediye adına tahakkuk ettirildiği ve yine Belediye tarafından ödendiği,
• Rekreasyon alanından bağımsız bir aboneliği olmadığı için toplam fatura bedelinin ne kadarlık bir tutarının Şirket idari binasına ait olduğu tespitinin mümkün olmadığı görülmüştür.
Yukarıda da değinildiği üzere; BELKA Türk Ticaret Kanunu’na tabi olarak faaliyetlerini gerçekleştiren ve ABB’nin tüzel kişiliğinden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişisidir. Bu doğrultuda Şirket idari binasındaki elektrik kullanımından kaynaklı bedellerin ABB tarafından ödenmesi mümkün değildir.
Önceki dönem Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında; konuyla ilgili ABB’ye yazılmış olunan yazıya dönüş beklendiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Şirketin pay sahiplerinden ayrı ve bağımsız bir kişiliğinin olması ve kiraya verenle arasındaki sözleşmede yer alan düzenlemeler çerçevesinde idari binası için abonelik sözleşmesinin kendi adına yaptırılması ve bununla ilgili bedellerin de kendisince ödenmesi gerekmektedir.