|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Aydın Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı’nda, belediyenin şirketinde istihdam edilen 141 işçinin itfaiye personeli olarak görev yaptığı tespit edilmiştir. Anayasa’nın 128. maddesi, kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görev niteliği taşıyanlarının memurlar ve kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. İtfaiye hizmetleri de bu kapsamda değerlendirilmektedir. İtfaiye teşkilatında görev alacak personelin kabulü ve atamaları, 21 Ekim 2006 tarihli Belediye İtfaiye Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.
2019 yılında yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararı da, itfaiye hizmetinin kamu görevlileri tarafından yürütülmesinin zorunlu olduğunu vurgulamaktadır. Bu durum, itfaiye biriminde görevli personelin, ilgili yönetmeliklere uygun olarak mesleğe kabul edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Belediyenin kendi şirketinde, itfaiye hizmetleriyle ilgili asli görevleri bulunmayan ve yönetmelik şartlarına tabi olmayan personelin itfaiye personeli olarak görevlendirilmesi mümkün değildir ve bu durum, hizmetin kalitesini olumsuz etkileyebilir. Belediye şirketi, denetim raporunda belirtilen durumu kabul ederek, personel yetersizliği nedeniyle bu tür görevlendirmelerin yapıldığını ifade etmiştir. Ancak, Anayasa’nın 128. maddesi gereği, itfaiye hizmetlerinin yalnızca ilgili yönetmeliklerde belirtilen şartları karşılayan kişiler tarafından yürütülmesi gerektiği açıktır. |
BULGU: Şirket Kadrosunda Bulunan İşçilerin İtfaiye Personeli Olarak Görev Yapması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Belediyenin şirketinde istihdam edilen işçilerden 141 tanesinin Aydın Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığında itfaiye personeli olarak görevlendirildiği tespit edilmiştir.
Anayasa’nın 128’nci maddesinde; genel idare esaslarına göre yürütülen kamu hizmetlerinin gerektirdiği görevlerden asli ve sürekli nitelik taşıyanların, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle gördürüleceği belirtilmiş olup Belediyelerin sunmuş olduğu itfaiye hizmetlerinin de bu nitelikte olduğu aşikardır.
İtfaiye teşkilatında görev yapanların mesleğe kabulü, atamaları gibi hususlar 21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir.
11.09.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2019/27 Esas, 2019/56 Karar Sayılı ve 26/06/2019 tarihli Anayasa Mahkemesi Kararı’nda da;
genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli bir görev niteliği taşıyan itfaiye hizmetinin Anayasa’nın 128. Maddesi uyarınca kamu görevlileri eliyle yürütülmesi zorunlu olup devletin söz konusu görevi ifa ederken anılan kamu hizmetini kamu
denilmektedir.
Buradan da anlaşılacağı üzere, itfaiye biriminde kendi yönetmelikleri gereğince mesleğe kabul edilen, asli görevi olan bu hizmetleri sürekli olarak yürütmekle görevlendirilen personel istihdam edilmektedir. Bunun haricinde belediyenin kendi şirketinde istihdam ettiği asli görevi itfaiye hizmetleri olmayan ve Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nde öngörülen şartlara tabi tutulmamış personelin itfaiye personeli olarak görevlendirebilmesi mümkün olmadığı gibi, itfaiye hizmetinin verilmesinde de bazı sıkıntılara yol açabilecektir.
Şirket göndermiş olduğu cevapta bulgu konusu hususu kabul etmiş olup ilgili daire başkanlığının personel yetersizliğinden dolayı görevlendirme yapmak zorunluluğu doğduğunu ve bu konuda gerekli özen ve dikkatin gösterileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, Anayasa’nın 128’nci maddesinde belirtildiği üzere, genel idare esaslarına göre yürütülen ve süreklilik arz eden ve kamu hizmeti özelliği olan itfaiye hizmetlerinin ilgili Yönetmeliklerde belirtilen şartları sağlayan kişiler tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.