|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı bir şirkette çalışan bazı işçilerin zabıta ve itfaiye personeli olarak görevlendirildiği tespit edilmiştir. Anayasa’nın 128. maddesi, kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini memurlar ve diğer kamu görevlileri aracılığıyla yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. Zabıta ve itfaiye hizmetleri de bu kapsamda değerlendirilmektedir. Zabıta teşkilatının kamu güvenliğine katkıda bulunma gibi bir işlevi olduğundan, bu alanda görev alanların atama ve yükselme süreçleri, ilgili yönetmeliklerle düzenlenmiştir.
Denetim sonuçlarına göre, 31 Aralık 2024 itibarıyla Personel A.Ş. bünyesinde 60 kişi zabıta, 269 kişi ise itfaiye personeli olarak çalışmaktadır. Bu durum üzerine, İdare tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na 350 itfaiye eri ve 40 zabıta memuru alımı için izin başvurusu yapılmıştır. Bakanlık, 50 itfaiye eri alımı için izin vermiştir ve zabıta memuru alım sürecinin de Bakanlık onayıyla başlatılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, itfaiye ve zabıta birimlerinde, ilgili yönetmeliklere uygun olarak mesleğe kabul edilen ve sürekli görev yapacak personelin istihdam edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Şirket Kadrosunda Bulunan İşçilerin Zabıta ve İtfaiye Personeli Olarak Görev Yapması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediye şirketinde istihdam edilen bazı işçilerin zabıta müdürlüğünde zabıta personeli olarak, bazı işçilerin de itfaiye müdürlüğünde itfaiye personeli olarak görevlendirildiği görülmüştür.
Anayasa’nın 128’nci maddesinde; genel idare esaslarına göre yürütülen kamu hizmetlerinin gerektirdiği görevlerden asli ve sürekli nitelik taşıyanların, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle gördürüleceği belirtilmiş olup Belediyelerin sunmuş olduğu zabıta hizmetleri ile itfaiye hizmetlerinin de bu nitelikte olduğu aşikârdır.
Zabıta teşkilatının amacı ve mevzuatta belirtilen görevleri dikkate alındığında, kamu güvenliğine katkı sağlamak gibi bir vazifesinin de bulunduğu, bu nedenle idari kolluk görev ve yetkisi olduğu da görülmektedir. Bundan dolayı, zabıta teşkilatında görev yapanların mesleğe kabulü, atamaları, görevde yükselmeleri gibi hususlar 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir.
Aynı şekilde, İtfaiye teşkilatında görev yapanların mesleğe kabulü, atamaları gibi hususlar da 21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nde düzenlenmiş olup bu hususta 11.09.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2019/27 Esas, 2019/56 Karar Sayılı ve 26/06/2019 tarihli Anayasa Mahkemesi Kararı’nda da; “… genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli bir görev niteliği taşıyan itfaiye hizmetinin Anayasa’nın 128. Maddesi uyarınca kamu görevlileri eliyle yürütülmesi zorunlu olup devletin söz konusu görevi ifa ederken anılan kamu hizmetini kamu görevlisi olmayan kişilere gördürmesine yol açacak düzenleme yapılabilmesi mümkün değildir.” denilmektedir.
31.12.2024 itibarıyla Personel A.Ş çalışanlarından 60 kişinin zabıta, 269 kişinin ise itfaiye personeli olarak istihdam edildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına 350 itfaiye eri ve 40 zabıta memuru alımı için izin başvurusunda bulunulduğu belirtilmiş, Bakanlıkça 50 itfaiye eri alımı için izin verildiği, personel alım sürecinin devam ettiği, zabıta alımı ile ilgili Bakanlıkça izin verilmesi halinde zabıta memuru alım sürecine başlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, itfaiye ve zabıta birimlerinde yönetmelikleri gereğince mesleğe kabul edilen, bu hizmetleri sürekli olarak yürütmekle görevli personel istihdam edilmelidir.