|
ÖZET: Şirket personeli dahil olmak üzere, personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırları aştığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, ilçe belediyesinin toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla çarpımı sonucunda elde edilen tutarın %40’ını geçmektedir. Bu durum, İdarelerin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin belirlenen üst sınırın ihlal edildiğini göstermektedir.
İlgili mevzuat gereğince, yıllık toplam personel giderleri, önceki yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılmasıyla hesaplanan miktarın %40’ını aşmamalıdır. Yapılan incelemeler sonucunda, belediye şirket personeli dahil toplam personel giderlerinin bu sınırı aştığı ortaya çıkmıştır. Denetim raporunda, önceki yıllarda ilçe nüfusunun yüksek olması nedeniyle İller Bankası’ndan gelen kanuni hissenin fazla olduğu, ancak son yıllarda nüfusun azalmasıyla birlikte bu miktarın düştüğü ifade edilmiştir. Sonuç olarak, personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırın altına inmesi sağlanana kadar yeni personel alımına gidilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. İlgili mevzuat hükümlerine uygun olarak, personel giderlerinin kontrol altına alınması gerekmektedir. |
BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üstünde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye Şirket personeli dâhil personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla çarpımı sonucu ortaya çıkan tutarın %40’ını geçtiği tespit edilmiştir.
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesinde personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır belirlenmiştir. Anılan hüküm gereğince; İdarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önce yıla ilişkin olarak 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamaz.
Yapılan incelemelerde, ayrıntısı aşağıdaki tabloda görüleceği üzere belediye şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun’un mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın %40’ını aştığı tespit edilmiştir.
Tablo 9: Belediyenin Şirket Personeli Dahil Toplam Personel Giderine İlişkin Tablo
| 2024 Yılı | 2024 Yılı | 2024 Yılı | 2024 Yılı | 2024 Yılı | 2024 Yılı |
| Yeniden Değerleme Oranı = % 58,46 | Yeniden Değerleme Oranı = % 58,46 | Yeniden Değerleme Oranı = % 58,46 | Yeniden Değerleme Oranı = % 58,46 | Yeniden Değerleme Oranı = % 58,46 | Yeniden Değerleme Oranı = % 58,46 |
| Önceki Yıl 800 Alacak Toplamı (TL) |
Önceki Yıl 810 Borç Toplam |
En Son Kesinleşmiş Bütçe Geliri (TL) |
Yeniden Değerleme Toplam Tutar (TL) (A) |
Personel Gider Limiti (TL) | Toplam Personel Giderleri Tutarı (TL) |
| 20.838.915,54 | 385,00 | 20.838.530,54 | 33.020.735,49 | 13.208.530,54 | 21.633.443,42 |
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; önceki yıllarda ilçe nüfusunun yüksek olması sebebiyle İller Bankası tarafından gönderilen kanuni hissenin yüksek miktarda gelmekte olduğu, yapılan personel alımlarının da o dönemde yasal sınırlar içerisinde kaldığı, son yıllarda ilçemiz nüfusunun gerilemesi ile kanuni hisse miktarının düştüğü, önümüzdeki yıllarda kouyla alakalı daha dikkatli davranılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, personel gideri mevzuatta yer alan sınırın altına ininceye kadar şirket üzerinden yeni iş alımı yapılmaması gerekmekte olup anılan mevzuat hükümleri gereğince personel giderlerinin mevzuatta belirlenen düzeye getirilmesi sağlanmalıdır.