|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, il belediyesinin şirket personeli dahil toplam yıllık personel giderlerinin, mevzuatta belirlenen sınırları aştığını ortaya koymuştur. Yapılan incelemelerde, bu giderlerin, en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının %40’ını geçtiği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, idarelerin toplam personel giderleri, belirlenen oranı aşması durumunda yeni personel alımı yapılması kısıtlanmaktadır.
2023 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranı %58,46 olarak açıklanmış olup, kamu idaresinin yıllık toplam personel gideri 402.323.507,89 TL olarak hesaplanmıştır. Bu tutar, artırılmış bütçe gelirlerinin %46,57’sini oluşturarak mevzuatta öngörülen üst limiti aşmıştır. Kamu İdaresi, personel giderlerinin aşılmasının nedenleri arasında yapılan zamlar ve emeklilik tazminatlarını göstermektedir. Ayrıca, 2025 yılı itibarıyla personel gider oranının %40’ın altında tutulmasına yönelik önlemler alınacağı belirtilmiştir. Kamu İdaresi, mevzuat hükümleri doğrultusunda, personel giderleri belirlenen sınırların altına inene kadar yeni personel alımına izin verilmeyeceğini ve ihtiyaç duyulması halinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan izin alınması gerektiğini ifade etmiştir. |
BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinin Şirket personeli dâhil yıllık toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranı ile artırılmış miktarının %40’ını geçtiği görülmüştür.
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; idarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı; yıl içinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı belirtilmiştir. Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacak ancak belirlenen oranları aşan idareler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin almak suretiyle şirketlerine işçi alımı yapabileceklerdir.
25.11.2023 tarih ve 32380 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 554 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile yeniden değerleme oranı 2023 yılı için %58,46 olarak belirlenmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin Şirket personeli dahil yıllık toplam personel giderinin 402.323.507,89 TL olduğu, bu tutarın gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunan 863.868.931,40 TL’nin %46,57’sini oluşturduğu ve yıllık toplam personel giderlerinin mevzuatta öngörülen üst limiti aştığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, memur ve sözleşmeli personele temmuz ayından itibaren geçerli olmak üzere %19,3 oranında zam yapılması, toplu sözleşme zammı, emekli olan memur ve kadrolu işçi tazminatlarının ödenmesi gibi nedenlerle personel gider oranının aşıldığı ve 2025 yılı içerisinde personel gider oranının %40’ın altında tutulmasına dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri mevzuatta yer verilen sınırların altına ininceye kadar belediye şirketlerine yeni personel alımı yapılmaması, personel alımına ihtiyaç duyulması durumunda ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınması gerekmektedir.