|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin şirket personeli dahil toplam personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırları aştığını ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49. maddesi, belediyelerin yıllık toplam personel giderlerinin, en son yıl bütçe gelirlerinin belirli bir katsayı ile çarpılması sonucu elde edilen miktarın yüzde otuzunu geçemeyeceğini belirtmektedir. Ayrıca, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye dayanan düzenlemeler, belediye şirketlerinde çalıştırılan personelin giderleri için de benzer sınırlamalar getirmiştir.
İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, belediyelerin personel giderleri, bütçe gelirlerinin yeniden değerleme katsayısı ile çarpılması sonucu hesaplanan miktarın yüzde otuzunu, hizmet satın alma yoluyla çalıştırılan şirket personeli dahil edildiğinde ise yüzde kırkını aşmamalıdır. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, ilgili belediyenin personel giderlerinin bu oranları aştığı tespit edilmiştir. Örneğin, toplam personel gideri 15.120.544,34 TL iken, hesaplanan gider limiti 12.548.412,16 TL olarak belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Bu durum, personel giderlerine dair yasal sınırlara uyulması ve istihdamın bu çerçevede gerçekleştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin Şirket personeli dahil toplam personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırı aştığı tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesinin 8’inci fıkrasında “Belediyenin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamaz.” denilmektedir.
Anılan Kanun’la personel giderlerine konan bu sınıra ilaveten belediye şirketlerinde çalıştırılacak olan personelin işe alımını düzenleyen 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesine istinaden 09.04.2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla kabul edilen İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar, 28/04/2018 tarih ve 30405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “İdarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamaz” denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereğince, belediyelerin personel giderlerine ilişkin iki üst sınır bulunmaktadır. Buna göre; belediyelerin personel gideri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu, hizmet satın alma yoluyla çalıştırılan şirket personeli dâhil edildiğinde ise yüzde kırkını aşamaz.
Yapılan incelemede Belediyenin personel giderleri oranının aşağıdaki tablolarda detayları görüldüğü üzere belirtilen oranı aştığı tespit edilmiştir.
Tablo 8: Personel Gideri Oranının Detaylı Hesaplaması
| Toplam Personel Gideri Tutarı |
Önceki Yıl 800 Alacak Toplam |
En Son Kesinleşmiş Bütçe Geliri | Yeniden Değerleme Oranı | Yeniden Değerleme Oranı ile Hesaplanan Tutar |
Personel Gider Limiti (TL) |
| 15.120.544,34 | 19.797.444,41 | 19.797.444,41 | %58,46 | 31.371.030,41 | 12.548.412,16 |
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup düzeltmelerin sağlanacağını ifade etmiştir.
Personel giderlerine ilişkin belirlenmiş yasal sınırlara uyulması ve personel istihdamının buna uygun olarak yapılması gerekmektedir.