ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporuna göre, bir ilçe belediyesinin personel giderleri, mevzuatta belirlenen sınırları aşmıştır. İlgili mevzuat, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesine dayanarak 09/04/2018 tarihinde kabul edilen ve 28/04/2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” çerçevesinde düzenlenmiştir. Bu düzenleme, mahalli idarelerin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırları belirlemekte ve yeni personel alımına dair kısıtlamalar getirmektedir.

Yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin 2023 yılı kesinleşmiş bütçe gelirinin 12.307.244,43 TL olduğu ve bu tutarın 2024 yılı için belirlenen yeniden değerleme katsayısı olan %58,46 ile çarpılması sonucu elde edilen miktarın yüzde kırkının 7.800.823,80 TL olduğu tespit edilmiştir. Ancak, belediyenin 2024 yılı şirket personeli dahil toplam personel giderleri 9.921.728,13 TL olarak belirlenmiştir. Bu durum, mevzuatla belirlenen üst sınırın aşıldığını göstermektedir.

Sonuç olarak, belediyenin personel istihdamını mevzuatta belirlenen sınırlar içinde gerçekleştirmesi, yeni personel alımını durdurması ve mevcut personel giderlerini yasal oranların altına indirmesi gerekmektedir.

BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin 2024 yılı personel giderlerinin İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’da belirlenen sınırların üzerinde olduğu görülmüştür.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesine istinaden 09/04/2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” 28/04/2018 tarihli 30405 sayılı Resmî Gazete’de yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda mahalli idarelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerinin gördürüleceği şirketlerde işçilerin işe alımı, işçilere ilişkin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırları, ilk defa alınacak işçilere ilişkin belirlenecek ölçütleri esas alarak yıllık sınırlamaları ve bu kapsamdaki alımlar ile harcamaları izlemeye ilişkin hususlar belirlenmiştir.

Usul ve Esaslar’ın “Personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır” başlıklı 5’inci maddesine göre idarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı, bu oranın büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanacağı, yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı belirtilmiştir.

Buna göre, Belediyenin şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, Belediyenin 2023 yılı kesinleşmiş bütçe gelirinin 12.307.244,43 TL olduğu, bu tutarın 2024 yılı yeniden değerleme katsayısı olan %58,46 ile çarpımı sonucu bulunan tutarın yüzde kırkının 7.800.823,80 TL olduğu, bu hesaba göre İdarenin 2024 yılı şirket personeli de dâhil yıllık personel giderlerinin toplamının bu tutarı geçmemesi gerektiği, ancak 2024 yılı şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin 9.921.728,13 TL olduğu, böylece personel giderleri açısından mevzuatla belirlenmiş üst sınırın aşıldığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, personel istihdamının mevzuatla belirlenen üst sınırı aşmayacak şekilde yapılması ve yeni personel alımı yapılmaması ve personel giderlerinin mevzuatta belirtilen oranın altına indirilmesi gerekmektedir.