|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin şirket personeli dahil toplam yıllık personel giderlerinin, mevzuatta belirlenen sınırları aştığını ortaya koymuştur. İlgili mevzuat gereği, idarelerin toplam personel giderleri, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılmasıyla hesaplanan tutarın yüzde kırkını geçmemelidir. Ancak yapılan incelemelerde, belediyenin toplam personel giderinin 905.701.763,32 TL olduğu ve bu miktarın, belirlenen limitin oldukça üzerinde olduğu tespit edilmiştir.
2024 yılı için belirlenen personel giderleri üst sınırı 503.004.845,36 TL iken, belediyenin giderleri bu limitin %55,53’üne ulaşmıştır. Mevzuatın 5. maddesi, personel giderlerinin beklenmedik artışlar nedeniyle belirlenen oranları aşması durumunda, yeni personel alımının durdurulmasını öngörmektedir. Ancak, belirlenen oranların aşılması halinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan izin alınarak işçi alımı yapılabileceği belirtilmiştir. Kamu İdaresi, personel giderlerinin bütçe geliri oranının yasal sınırlar içinde tutulması için gerekli önlemleri aldığını ve bu konuda sürekli takip gerçekleştirdiğini ifade etmiştir. İdare, cari yıl ve sonraki yıllarda personel giderlerinin mevzuatta belirtilen oranların altına inmesi durumunda yeni personel alımına devam etmeyi planlamaktadır. |
BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin şirket personeli de dâhil olmak üzere yıllık toplam personel giderlerinin, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle bulunan tutarın yüzde kırkını aşmakta olduğu görülmüştür
28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları İle Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı belirtilmiştir.
Aynı maddede; yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı ancak belirlenen oranları aşan idarelerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin almak suretiyle şirketlerine işçi alımı yapabilecekleri ifade edilmiştir.
Aşağıdaki tabloda gerçekleşen son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Kanun ile belirlenen yeniden değerleme katsayısı ile çarpılması sonucu bulunan tutarı, toplam personel gideri ve personel gider limiti görülmektedir.
Tablo 8: 2024 Yılına ilişkin Personel Giderlerinin Bütçe Gelirlerine Oranı ve Üst Limit Miktarı
| Toplam Personel Gideri Tutarı (TL) |
En Son Kesinleşmiş Bütçe Geliri TL) |
Yeniden Değerleme Oranı TL) | Yeniden Değerleme Oranı ile Hesaplanan Tutar TL) | Personel Gider Limiti (TL) |
Toplam Personel Giderlerinin En Son Kesinleşmiş Bütçe Gelirlerine Oranı(%) |
| 905.701.763,32 | 793.583.310,24 | %58,46 | 1.257.512.113,41 | 503.004.845,36 | 55,53 |
Yapılan incelemede; 2024 yılı için personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırın 503.004.845,36 TL olmasına rağmen, yukarıda yer alan tablolarda ayrıntısı görüleceği üzere, İdarenin şirket personeli dahil toplam personel giderinin 905.701.763,32 TL olarak gerçekleştiği; dolayısıyla personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının %55,53’üne ulaştığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, personel gideri-bütçe geliri oranının yasal limitler dahiline çekilmesi için gerekli dikkat ve özenin gösterilmekte olduğu, bu yönde takibin yapıldığı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri mevzuatta öngörülen oranın altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılmaması gerekmektedir.