|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin şirket personeli dahil yıllık toplam personel giderlerinin mevzuatta belirlenen %40 sınırını aştığını ortaya koymuştur. Banaz Belediyesi Ticaret Anonim Şirketi üzerinden yapılan incelemelerde, personel gider oranının %57,69 olarak belirlendiği tespit edilmiştir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesi ve ilgili usul esasları gereğince, idarelerin toplam personel giderleri, yıllık bütçe gelirlerinin belirli bir oranını geçmemelidir.
İlgili mevzuat, personel giderlerinin belirlenmesinde asgari işçilik maliyetleri ve sözleşme giderleri gibi unsurların dikkate alınmasını öngörmektedir. Ayrıca, personel giderleri, idarenin sunduğu hizmetlerin kalitesini etkileyen önemli bir faktördür. Bu nedenle, bütçe gelirlerinin etkin bir şekilde vatandaşlara hizmet olarak dönüşmesi amacıyla, belirlenen mevzuat hükümlerine uyulması büyük önem taşımaktadır. Sonuç olarak, personel giderlerinin kontrol altına alınması ve mevzuata uygun hareket edilmesi, kamu idaresinin sürdürülebilirliği açısından kritik bir gerekliliktir. Bu bağlamda, idarelerin yeni personel alımları konusunda dikkatli olması ve izin süreçlerine riayet etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdareye ilişkin şirket personeli dahil yıllık toplam personel gider sınırı olan %40 oranının aşılarak %57,69 olduğu görülmüştür.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak çıkarılan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırın düzenlendiği 5’inci maddesinde;
İdarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderlerinin, İdarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı, bu oranın büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanacağı, yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderlerinin bu oranların altına ininceye kadar İdare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı,
Belirlenen oranı aşan idareler tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınmaksızın şirketlerine işçi alımı yapılamayacağı,
İdare tarafından şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerin toplamının, hizmet alımı sözleşmesinde öngörülen işçi ücretleri esas alınarak hesaplanan;
Asgari İşçilik maliyeti,
Asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %4 sözleşme giderleri ve genel giderler,
İşçilikle bağlantılı ayni giderler,
ç) Asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %7’ye kadar belirlenecek kâr,
Dâhil işçilik giderleri toplamını aşamayacağı, işçi ücretlerinin tespitinde asgari ücrette meydana gelen artışların dikkate alınacağı, asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile işçilikle bağlantılı ayni giderler ve kâr oranının, kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirleneceği,
Şirketin toplam giderleri içinde, işçilere ilişkin personel giderlerinin tutarının dördüncü fıkra hükümlerine göre şirkete yapılan aylık personel ödemelerinin miktarını geçemeyeceği, şirketin İdareye sunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri dışındaki diğer faaliyetlerinde çalışan işçilere ilişkin giderlerin, bu tutarın tespitinde dikkate alınmayacağı,
ifade edilmiştir.
Ayrıca konuya ilişkin İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 28.04.2018 tarih ve E.9483 sayılı yazısı ile anılan Usul ve Esasların uygulanmasına ilişkin açıklık getirilmiş olup söz konu yazının 2’nci maddesinde; İdarelerin şirket personeli dahil yıllık personel giderlerinin hesaplanmasında; doğrudan hizmet alımı kapsamında idarede istihdam edilen şirket işçileri ile şirketin yöneticisi ve destek personeline ödenen net ücretlerin toplamının dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Personel giderleri üzerinde yapılan incelemelerde; İdareye ait Banaz Belediyesi Ticaret Anonim Şirketi üzerinden mevzuat hükümleri uyarınca doğrudan temin kapsamında alınan personel hizmeti dahil 2024 yılına ilişkin personel gider oranının %57,69 olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, bulguda belirtilen tespitlere uygun hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, bütçe gelirlerinin vatandaşlara sunulması gereken hizmetlere dönüşmesini teminen personel yönetimine ilişkin yukarıda zikredilen mevzuat hükümleri uyarınca hareket edilmesi gerekmektedir.