|
ÖZET: Kamu İdaresi, 2024 yılına ait Sayıştay denetim raporlarında, personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırları aştığı tespit edilmiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın izni olmaksızın, belediye şirketlerine 183 yeni personel alımı gerçekleştirilmiştir. 28.04.2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, idarelerin personel giderleri, en son yıl gerçekleşen bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla çarpılması sonucunda elde edilen tutarın yüzde kırkını geçmemelidir. Bu oranın aşılması durumunda, yeni personel alımı için Bakanlıktan izin alınması gerekmektedir.
2024 mali yılı itibarıyla belediyenin şirket personeli dahil toplam personel gideri 1.249.107.536,22 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutar, yeniden değerleme oranıyla hesaplanan bütçe gelirlerinin yüzde 55,52’sini oluşturarak mevzuatta belirtilen sınırı aşmıştır. Kamu İdaresi, ilgili mevzuat hükümlerine tam uyum sağlanacağı ve gerekli izinler alınmadan personel istihdam edilmeyeceği konusunda taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin, personel gideri oranını kontrol altında tutması ve mevzuat gerekliliklerine uygun hareket etmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda, yeni personel alımları için gerekli izinlerin alınması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin yıllık personel giderinin ilgili mevzuatta belirtilen sınırı aşmasına rağmen, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının izni alınmadan cari yılda belediye şirketlerine personel alındığı görülmüştür.
28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın, “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinin 1′ inci fıkrasında, idarelerin, şirket personeli de dahil personel giderlerinin; idarenin en son yıl gerçekleşen bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla çarpılması sonucu bulunacak tutarın yüzde kırkını aşamayacağı, bu oranın aşılması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranın altına ininceye kadar personel alınamayacağı, mezkur maddenin 3’üncü fıkrasında ise, birinci fıkradaki oranın aşılması halinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının izni alınmaksızın personel alınamayacağı belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükmü değerlendirildiğinde, Kamu İdaresinin, mevzuatta belirtilen personel gideri oranının yüzde kırkı aşması durumunda yeni temin edilecek personel için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alması gerektiği anlaşılmaktadır.
Belediyenin personel gider oranına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Tablo 8: Personel Gider Oranı
| A= En Son Yıl Gerçekleşen Bütçe Gelirleri Toplamı (2023) | B= Yeniden Değerleme Oranı |
Yeniden Değerleme Sonucu Oluşan Gelir C:A+(Axb/100) |
D= Cari Yıl Bütçe Personel Gideri Toplamı (2024) | E= Cari Yılda Şirket Personeline Ödenecek Net Ücret(2024) | F= Personel Gideri Oranı (D+E/C:100) |
| 1.563.264.232,26 | %43,93 | 2.250.006.209,49 | 510.269.400,14 | 738.838.136,08 | %55,52 |
Yapılan incelemede, 2024 mali yılında belediyenin şirket personeli dahil personel giderinin 1.249.107.536,22 TL olduğu ve bununla birlikte, en son yıl gerçekleşen bütçe gelirleri toplamının yeniden değerleme oranıyla çarpılması sonucu bulunan tutarın yüzde 55,52’sini oluşturduğu ve mevzuatta belirlenen sınırı aştığı, sınırın aşılmasına rağmen ilgili Bakanlıktan izin alınmadan belediye şirketlerine 183 personel alındığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında ilgili mevzuat hükümlerine tam olarak riayet edileceği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından lüzumlu izinler alınmadan herhangi bir personel istihdamı gerçekleştirilmemesi hususunda gerekli tedbirlerin alınacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından, mevzuatta öngörülen personel gideri oranının aşılması nedeniyle temin edilecek yeni personel için ilgili Bakanlıktan izin alınması gerekmektedir.