|
ÖZET: Şirket personeli dahil olmak üzere personel giderlerinin, mevzuatta belirlenen sınırların üzerinde olduğu tespit edilmiştir. 375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesi ve 09.04.2018 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı’na göre, idarelerin yıllık toplam personel giderleri, bütçe gelirlerinin belirli bir oranını aşmamalıdır. 2023 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranı %58,46 olarak açıklanmış ve bu oranla birlikte idarenin personel giderleri için üst sınır 96.683.233,67 TL olarak hesaplanmıştır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılı itibarıyla belediyenin toplam personel giderlerinin 164.823.442,12 TL’ye ulaştığı, bunun 91.719.592,89 TL’sinin şirket personeline ait olduğu belirlenmiştir. Bu durum, mevzuatta belirtilen sınırın 68.140.208,45 TL aşılması anlamına gelmektedir. Ayrıca, yıl içinde belediye şirketi aracılığıyla 40 yeni personel alımı yapılması da dikkat çekmektedir. Kamu idaresinin, personel giderlerine ilişkin mevzuat hükümlerini dikkate alarak gerekli önlemleri alması ve giderleri yeniden değerlenmiş bütçe gelirlerine oranının %40’ın altına inene kadar yeni personel alımını durdurması önem arz etmektedir. Bu bağlamda, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı için personel giderlerinin mevzuat çerçevesinde düzenlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Şirket personeli dahil olmak üzere personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırın üzerinde olduğu görülmüştür.
375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesine istinaden 09.04.2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla kabul edilen “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” 28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı; yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı ve Birinci fıkrada belirlenen oranı aşan idareler tarafından Bakanlıktan izin alınmaksızın şirketlerine işçi alımının yapılamayacağı belirtilmektedir.
25.11.2023 tarihli ve 32380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile yeniden değerleme oranı 2023 yılı için % 58,46 olarak tespit edilmiştir.
İdarenin en son yıl gerçekleşen bütçe gelirleri toplamı 152.535.708,80 TL, bu tutarın yeniden değerleme oranıyla artırılmış miktarı (152.535.708,80 x 1,5846) 241.708.084,16 TL’dir.
Yönetmelik hükümlerine göre idarenin toplam personel giderinin üst sınırı (241.708.084,16 x % 40) 96.683.233,67 TL’dir.
Yapılan incelemede; Belediyenin 2024 yıl sonu itibarıyla şirket personeli dahil personel giderleri toplamının 164.823.442,12 TL’ye ulaştığı, (Bu tutarın 91.719.592,89 TL’si şirket personel gideridir) Yönetmelik hükümleriyle belirlenen sınırın 68.140.208,45 TL tutarında aşıldığı, söz konusu personel giderinin yeniden değerlenmiş bütçe gelirine oranının % 68,19 oranında gerçekleştiği görülmüştür.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği, mali yılın başında sorumluların personel giderlerine ilişkin sınırları bilmeleri, kamu idaresinin personel rejiminde buna göre aksiyon almaları ve idarenin yıllık toplam personel giderlerinin, yeniden değerlenmiş bütçe gelirlerine oranı %40’ın altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılmaması gerekmektedir. Buna karşın, yıl içinde belediye şirketi aracılığıyla 40 yeni personel istihdam edildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir.
Sonuç olarak, kamu kaynaklarının, belediyelere verilen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde etkili, ekonomik ve verimli kullanımının sağlanabilmesi adına, personel giderlerini mevzuatta belirtilen sınırlara çekecek girişimlerde bulunulması uygun olacaktır.