|
ÖZET: Belediyenin, şirket personeli de dahil olmak üzere, 2024 yılı toplam personel giderlerinin yasal sınırı aştığı tespit edilmiştir. 28 Nisan 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan mevzuata göre, idarelerin yıllık toplam personel giderleri, en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılmasıyla belirlenen miktarın yüzde kırkını geçememektedir. Büyükşehir belediyeleri için bu oran yüzde otuz olarak uygulanmaktadır. Personel giderleri, belirtilen oranları aştığında, yeni personel alımı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan izin alınması gerekmektedir.
Muratpaşa Belediyesi’nin 2024 yılı için yapılan hesaplamalara göre, toplam personel giderleri 1.165.438.643,35 TL olarak belirlenmiş ve bu tutar, yasal sınır olan 2.303.623.073,63 TL’nin yüzde 50,59’una karşılık gelmektedir. Ayrıca, 2024 yılının Ekim ayında yasal sınır aşılmış olmasına rağmen, Kasım ve Aralık aylarında toplam 69 personelin izinsiz olarak işe alındığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, personel alımının, artan nüfus ve hizmet ihtiyaçları doğrultusunda yapıldığını belirtmiş, ancak yasal sınırın altına inene kadar yeni personel alımına yönelik tedbirlerin alınacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, belediyenin toplam personel giderlerinin yasal sınırı aşması nedeniyle, cari yıl ve izleyen yıllarda yeni personel alımının yalnızca gerekli izinler alındığında gerçekleştirilebileceği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin, şirket personeli de dahil olmak üzere, yıllık toplam personel giderlerinin yasal sınırı geçtiği görülmüştür.
28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmi Gazete yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; idarelerin şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı; bu oranın büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanacağı; yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı ifade edilmiştir. Aynı maddenin 3’üncü fıkrasında ise birinci fıkrada belirlenen oranı aşan idareler tarafından Bakanlıktan (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) izin alınmaksızın şirketlerine işçi alımı yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda Muratpaşa Belediyesinin 2024 yılı personel giderlerinin yasal sınırına ilişkin hesaplama aşağıdaki tabloda detaylı olarak sunulmuştur.
Tablo 11: 2024 Yılı Personel Giderlerine İlişkin Yasal Sınır Hesaplaması
| 2023 Yılı Kesinleşmiş Bütçe Geliri Tutarı (TL) (A) | Yeniden Değerleme Oranı (B) |
Yeniden Değerleme Oranı ile Hesaplanan Tutar (TL) (C) [C=A+(A*B/100)] | 2024 Yılı Personel Gideri Yasal Sınırı (TL) (D) (D=C*40/100) | Belediye Personeline Ödenen Net Maaş (TL) (E) |
Şirket Personeline Ödenen Net Maaş (TL) (F) | Hesaplamaya Esas Toplam Personel Gideri Tutarı (TL) (G) (G=E+F) |
Hesaplamaya Esas Toplam Personel Gideri Tutarının Yeniden Değerleme Oranı ile Hesaplanan Tutara Oranı (%) (H) [H=(G/C)*100] |
| 1.453.756.830,51 | %58,46 | 2.303.623.073,63 | 921.449.229,45 | 319.096.231,88 | 846.342.411.47 | 1.165.438.643,35 | 50,59 |
Yukarıda yer alan tabloda da görüleceği üzere, Belediyenin 2024 yılı şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderleri 1.165.438.643,35 TL olarak gerçekleşmiş ve bu tutar 2023 yılı bütçe gelirleri toplamının 2024 yılı için ön görülen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunan 2.303.623.073,63 TL’nin yüzde 50,59’una tekabül ederek personel giderleri için öngörülen yasal sınırı aşmıştır. Ayrıca Belediye tarafından personel giderleri için yasal sınır 2024 yılının Ekim ayında geçilmesine rağmen, Kasım ve Aralık aylarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından gerekli izinler alınmaksızın toplamda 69 adet personelin Belediye şirketinde işe başlatıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında; ilçe nüfusunun son yıllarda hızla arttığı, hizmetlerin kesintisiz sağlanması, vatandaşlara daha etkili hizmet sunulabilmesi, istifa eden veya emekli olan personelin yerine ve açılan yeni işletme ve birimlerin personel ihtiyacını karşılamak amacıyla personel istihdamı yapıldığı; yıllık toplam personel giderlerinin yasal sınırın altına düşünceye kadar personel alımı yapılmaması için gerekli tedbirler alınacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediyenin şirket personeli de dahil olmak üzere yıllık toplam personel giderlerinin yasal sınırı geçmesi nedeniyle; cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri yasal sınırın altına ininceye kadar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından gerekli izinler alınmadan Belediye şirketlerine yeni personel alımı yapılmaması gerekmektedir.