| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediye şirketi, tüm personeline göz muayenesi yaptırmış ve masraflarını kurum bütçesinden karşılamıştır. Ancak, personelin 5510 sayılı Kanun kapsamında genel sağlık sigortalısı olması nedeniyle, bu muayenelerin şirket kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı açısından uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Şirket yönetimi, menfaatlerini öncelikli olarak gözetmekle yükümlüdür. |
BULGU: Şirket Personeline Göz Muayenesi Yaptırılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Kurumda görev yapan tüm personele göz muayenesi yaptırtılarak bedellerinin kurum bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların, madde kapsamında sigortalı sayılacakları ifade edilmiştir. Aynı Kanun’un 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; 4’üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanların, genel sağlık sigortalısı sayılacakları belirtilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Her tacirin ticaretine ait bütün işlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.” hükmü bulunmaktadır. Belirtilen hüküm, tacirin öngörülü, konusunu bilen, hukuki ve fiili durumu kavrayabilme özelliklerine sahip olmasını gerektirmektedir. Basiretli iş adamı kavramı kısaca ticari hayatın gereklerini ve teamüllerini iyi bilmeyi ifade etmektedir. Şirketler kâr amacı ile kurulmuş olan organizasyonlar olup, ayrı tüzel kişiliğe sahiptirler. 6102 sayılı Kanun hükümleri gereğince kurulan bir şirket, Kanun’un 16’ncı maddesine göre tacir niteliğine haiz olup 18’inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince de ticaretine ilişkin tüm faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorundadır.
Kamu idaresi cevabında, 6331 sayılı İş Sağlığı Güvenliği Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde bu muayenelerin yaptırıldığını belirtse de göz muayenesi yaptırılan tüm personel 5510 sayılı Kanunu’nun 60’ıncı maddesi kapsamında genel sağlık sigortalısıdır ve kendileri için Sosyal Güvenlik Kurumuna genel sağlık sigorta primi ödemesinde bulunulmaktadır. Bu kişilerin her türlü sağlık hizmetleri mevzuat doğrultusunda devlet tarafından karşılanmaktadır.
Dolayısıyla şirket yönetiminin şirket menfaatlerini her şeyin üzerinde tutma zorunluluğunun bulunması ve şirket personelinin de genel sağlık sigortalısı olması nedenleriyle personele ayrıca bedeli şirketçe ödenerek göz muayenesi yaptırılmasının, şirket kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanımı açısından uygun olmadığı değerlendirilmektedir.