ÖZET: Şirket personelinin arşiv araştırmasının işe alım sürecinden sonra gerçekleştirilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesi ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’na göre, kamu görevine atanacak personel için arşiv araştırması yapılması zorunludur. Bu süreç, adli sicil kaydı, devam eden soruşturmalar ve kamu görevinden çıkarma gibi durumların tespitini içerir.

İncelemeler sonucunda, 2024 yılında İdare bünyesinde işe başlatılan şirket personelinin arşiv araştırması yapılmadan işe alındığı belirlenmiştir. Arşiv araştırması, işe alım öncesinde gerçekleştirilmesi gereken bir süreçtir ve elde edilen verilerin bir değerlendirme komisyonuna sunulması gerekmektedir. Bu komisyon, verileri değerlendirerek sonuçları atamaya yetkili amire yazılı olarak iletmelidir.

Sonuç olarak, Edremit Belediyesi Personel A.Ş. bünyesinde çalışacak personelin işe alınmadan önce arşiv araştırmasının tamamlanması, bu araştırma sonuçlarının değerlendirilmesi ve ilgili komisyon raporlarının dikkate alınarak işe alım sürecinin yürütülmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Şirket Personelinin Arşiv Araştırmasının İşe Başladıktan Sonra Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare bünyesinde çalıştırılan şirket personelinin arşiv araştırmasının işe başladıktan sonra yapıldığı tespit edilmiştir.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak çıkarılan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar”ın “Şirket personelinde aranacak şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Şirketlerde işe alınacaklarda; …6) Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak, ..şartları aranır. ” hükmü yer almaktadır.

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun “Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.” denilmektedir.

Kanun’un 4’üncü maddesinde arşiv araştırması sürecinde; kişinin adli sicil kaydının, kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, kesinleşmiş mahkeme kararları ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 171’inci maddesinin beşinci ve 231’inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların ve hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının tespit edildiği belirtilmiştir.

Kanun’un 7’nci maddesinde; yaptırılan arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla değerlendirme komisyonu kurulacağı, arşiv araştırması sonucu elde edilen verilerin bu komisyona verileceği, değerlendirme komisyonunun da kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmeleri yazılı olarak atamaya yetkili amire sunacağı açıklanmıştır.

Yapılan incelemede; detayı aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere İdare tarafından 2024 yılında arşiv araştırması yapılmaksızın ve değerlendirme komisyonu kurulmaksızın işe başlatılan şirket personeli olduğu anlaşılmıştır.

Tablo 10: Arşiv Araştırması Yapılan Personel

İşe başlatma tarih aralığı İşe başlatılan şirket personeli sayısı Arşiv araştırması istenen tarih
11.01.2024-01.05.2024 17.09.2024 ve 03.10.2024
01.09.2024-10.09.2024 17.09.2024

Edremit Belediyesi Personel A.Ş’de işe alınarak İdare bünyesinde çalıştırılacak şirket personeli hakkında işe başlatılmadan önce arşiv araştırması yapılması, elde edilen verilerin oluşturulacak değerlendirme komisyonuna iletilmesi ve komisyon değerlendirmelerinin yazılı olarak atamaya yetkili amire sunulmasına müteakip işe alım sürecinin tamamlanması gerekmektedir.