|
ÖZET: Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı şirket personelinin, herhangi bir sözleşme veya protokol olmaksızın çeşitli birimlerde istihdam edildiği tespit edilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri, ticari işletmelerin ve kamu tüzel kişiliklerinin yönetiminde dikkatli ve dürüst bir yaklaşım sergilenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, kamu kurumları arasında personel geçişine dair düzenlemeler içermektedir. Ancak, belediye şirketlerinin kendi personelini başka kurumlarda bedelsiz çalıştırmasına yönelik yasal bir çerçeve bulunmamaktadır.
Yapılan denetimlerde, Büyükşehir Belediyesi’ne ait çeşitli şirketlerden toplam 32 personelin, doğrudan hizmet alımı veya sözleşme yapılmaksızın görevlendirildiği belirlenmiştir. Bu personelin sosyal hakları dahil tüm masraflarının, ilgili şirketler tarafından karşılandığı gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, bu personelin GBB Danışmanlık ve Personel Hizmetleri AŞ bünyesine geçişinin sağlandığını ve ilgili dairelere görevlendirmelerin yapıldığını belirtmiştir. Sonuç olarak, belediye şirketlerinden personel istihdamı yapılırken, yasal gereklilikler doğrultusunda doğrudan hizmet alımı yöntemi kullanılmalı ve sözleşme yapılmadan istihdam gerçekleştirilmemelidir. |
BULGU: Şirket Personelinin Herhangi Bir Sözleşme Olmadan Büyükşehir Belediyesinde İstihdam Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Şirket personelinden bazılarının herhangi bir sözleşme, protokol, ihale olmadan Büyükşehir Belediyesinin farklı birimlerinde görevlendirildiği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tüzel kişiler” başlıklı 16’ncı maddesinde; ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşların tacir sayılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un tacir olma hükümlerinin sayıldığı “Genel olarak” başlıklı 18’inci maddesinde; her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca Kanun’un “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinde; yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirme ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetme yükümlülüğü altında olduğu belirtilmiştir.
Diğer taraftan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili hükümlerinde, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan personelin bu kurumlar arasında geçiş yapabilmesine veya geçici görevlendirilmesine ilişkin düzenlenmeler bulunmaktadır.
Belediyeler, iştiraki olduğu şirketin personelini kendi bünyesinde çalıştırmak istiyorsa, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK’ya eklenen Ek Madde 20 uyarınca doğrudan hizmet alımı suretiyle bu işlemi gerçekleştirmelidir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan personelin bu kurumlar arasında geçiş yapabilmesine veya geçici görevlendirilmesine ilişkin yasal mevzuat bulunmasına karşın; 6102 sayılı Kanun’a tabi, kurumlar vergisi mükellefi olan, bu kapsamda gelir ve giderini tam olarak beyan etme yükümlülüğü bulunan belediye şirketlerinin kendi personelini başka kurum ve kuruluşlarda bedelsiz çalıştırabileceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.
Yapılan incelemede; Büyükşehir Belediyesinin farklı şirketlerinden toplam 32 personelin Belediyede görevlendirildiği, söz konusu personel için Belediye tarafından doğrudan hizmet alımı ve sözleşme yapılmadığı, personelin sosyal hakları dâhil tüm masraflarının ilgili şirketler tarafından karşılandığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; ilgili personelin GBB Danışmanlık ve Personel Hizmetleri AŞ bünyesine geçişlerinin sağlandığı ve çalıştıkları dairelere görevlendirmelerinin yapıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç itibarıyla; şirket personelinin herhangi bir sözleşme, protokol, ihale olmadan Belediyede çalıştırılmaması, şirketlerden personel istihdam edilmek istendiğinde ise doğrudan hizmet alımı yönteminin kullanılması gerekmektedir.