|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin, belediye şirketi personelinin mali ve sosyal haklarındaki artış oranlarını belirlediğini ortaya koymuştur. Şirket ile personel arasında bireysel iş sözleşmeleri bulunmakta olup, bu personel toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında yer almaktadır. Türk Ticaret Kanunu’nun 374. maddesi, yönetim kuruluna şirketin işletme konusunu gerçekleştirmek için gerekli kararları alma yetkisi vermektedir. Aynı zamanda, İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nin 28. maddesi, ücretlerin belirlenmesi yetkisinin de yönetim kuruluna ait olduğunu vurgulamaktadır.
Yönetmelik kapsamında sosyal yardımlar ve ek ödemeler de yönetim kurulunun yetkisi dahilindedir. Ancak, toplu iş sözleşmeleri kapsamı dışında kalan bazı unvanlardaki personelin, sendika üyelik aidatı ödemesi gerekmekte ve bu nedenle sözleşme hükümlerinden yararlanamamaktadır. Bu personelin mali ve sosyal haklarıyla ilgili değişiklik yapma yetkisi, bireysel iş akitlerine aykırı olmamak kaydıyla yönetim kuruluna aittir. Denetim sonucunda, bu personelin mali ve sosyal haklarındaki artış oranının Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri tarafından belirlendiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, şirket personelinin mali ve sosyal haklarına dair düzenleme yetkisi yönetim kuruluna aittir ve bu yetkinin Büyükşehir Belediyesi tarafından kullanılması, mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Şirket, eşitlik ilkesine uygun olarak tüm çalışanlar için aynı artış oranını uyguladığını belirtse de, bu durumun esasen Büyükşehir Belediyesi’nin kararına dayandığı anlaşılmaktadır. |
BULGU: Şirket Personelinin Mali ve Sosyal Haklarında Uygulanacak Artış Oranının Büyükşehir Belediyesi Tarafından Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket ile aralarında bireysel iş sözleşmesi kurulu olup toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında bulunan personelin ücret artış oranlarının İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından verilen olur ile belirlendiği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yönetim kuruluna ait yetkilere yer verilen 374’üncü maddesinde; Yönetim kurulunun kendisine bırakılan alanda yönetim, kanun ve esas sözleşme uyarınca genel kurulun yetkisinde bırakılmış bulunanlar dışında, şirketin işletme konusunun gerçekleştirilmesi için gerekli olan her çeşit iş ve işlemler hakkında karar almaya yetkili olduğu hükmü tesis edilmiştir.
Şirket Yönetim Kurulu tarafından onaylanarak yürürlüğe giren İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nin “Ücretlerin tespiti” başlıklı 28’nci maddesinde; ücret, yönetim tazminatı ve özel görev tazminatı ile ücret artışlarını belirleme yetkisinin Yönetim Kuruluna ait olduğu belirtilmiştir.
Sosyal yardımlar ve ek ödemelere ise aynı Yönetmelik’in 35’inci maddesinde yer verilmiş olup Yönetmelik ekinde bulunan Sosyal Yardımlar ve Ek Ödemeler Tablosunda (Ek- 2) söz konusu ödemeler tutar bazında belirlenmiştir. Tablonun altında ise “Bu tabloda yer alan hususlara ilişkin düzenleme yapma yetkisi Yönetim Kuruluna aittir” ifadesi yer almaktadır.
Şirket tarafından her bir iş kolu için ayrı ayrı olmak üzere 6 adet toplu iş sözleşmesi imzalanmış olup bu sözleşmelerin kapsamı dışında bırakılan bazı unvanların bulunduğu görülmüştür. Bu unvanlarda görev yapan personelin sendika üyelik aidatı veya dayanışma aidatı ödeyerek sözleşme hükümlerinden yararlanması mümkün değildir. Bu unvanlarda bulunan personel ile Şirket arasında bireysel iş akdi kurulmaktadır.
Toplu iş sözleşmeleri kapsamı dışında bırıkılan personelin mali ve sosyal haklarına ilişkin değişiklik yapma yetkisi, kurulan iş sözleşmesine aykırı olmaması kaydıyla, yönetim kuruluna aittir.
Yapılan incelemede, toplu iş sözleşmeleri kapsamına dahil edilmeyen personelin mali ve sosyal haklarında uygulanacak artış oranının Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri tarafından verilen olur ile belirlendiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Şirket tarafından özetle; doğrudan hizmet alım sözleşmesi imzalanan İdarenin, sözleşme kapsamında çalışan personel ile ilgili almış olduğu artış kararına istinaden eşitlik ilkesine uygun olarak tüm çalışanlar için aynı oranın uygulandığı ifade edilmiştir.
Şirket tarafından her ne kadar eşitlik ilkesi gereği tüm çalışanlar için artış oranının aynı uygulandığı belirtilmiş olsa da bulgu konusu edilen husus; personel için alınan ücret artış oranına ilişkin değil, bu kararın Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından alınmasına ilişkindir.
Sonuç olarak, Şirket personelinin mali ve sosyal haklarına ilişkin düzenleme yapma yetkisi Yönetim Kuruluna ait olup bu yetkinin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından kullanılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.