|
ÖZET: Büyükşehir Belediyesi’nin, idaresinin ortak olduğu şirketlerdeki personelin mali ve sosyal haklarına yönelik artış oranlarını belirlediği tespit edilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 374. maddesi, yönetim kuruluna, şirketin işletme konusunu gerçekleştirmek için gerekli olan kararları alma yetkisi tanımaktadır. Ancak, toplu iş sözleşmeleri kapsamı dışında kalan bazı unvanlardaki personel, sendika üyeliği veya dayanışma aidatı ödeyemediğinden, bu sözleşmelerin avantajlarından yararlanamamaktadır. Bu durumda, bu personel ile şirket arasında bireysel iş akitleri kurulmaktadır.
Denetim raporunda, toplu iş sözleşmeleri dışında kalan personelin mali ve sosyal haklarındaki artış oranlarının, Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri tarafından belirlendiği ortaya konmuştur. İdare, çalışanların alım gücünün enflasyon karşısında düşmemesi amacıyla, doğrudan hizmet alımı ile istihdam edilen personelin ücretlerinde düzenlemeler yaptığını belirtmiştir. Ancak, bu durum, toplu iş sözleşmeleri kapsamına dahil edilmeyen şirket çalışanlarının ücret artışlarına ilişkin karar alma yetkisini etkilememektedir. Sonuç olarak, şirket personelinin mali ve sosyal haklarına yönelik düzenleme yetkisi, yönetim kuruluna aittir. Bu yetkinin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından kullanılması, mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. |
BULGU: Şirket Personelinin Mali ve Sosyal Haklarında Uygulanacak Artış Oranının Büyükşehir Belediyesi Tarafından Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin ortağı olduğu şirketler ile aralarında bireysel iş sözleşmesi kurulu olup toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında bulunan personelin mali haklarında uygulanacak artış oranlarının Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından verilen olur ile belirlendiği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yönetim kuruluna ait yetkilere yer verilen 374’üncü maddesinde; yönetim kurulunun kendisine bırakılan alanda yönetim, kanun ve esas sözleşme uyarınca genel kurulun yetkisinde bırakılmış bulunanlar dışında, şirketin işletme konusunun gerçekleştirilmesi için gerekli olan her çeşit iş ve işlemler hakkında karar almaya yetkili olduğu hükmü tesis edilmiştir.
Şirketler tarafından her bir iş kolu için ayrı ayrı toplu iş sözleşmeleri imzalanmakta olup bu sözleşmelerin kapsamı dışında bırakılan bazı unvanlar bulunmaktadır. Bu unvanlarda görev yapan personel sendika üyelik aidatı veya dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanamamaktadır. Bu unvanlarda bulunan personel ile ilgili şirket arasında bireysel iş akdi kurulmaktadır.
Toplu iş sözleşmeleri kapsamı dışında bırakılan personelin mali ve sosyal haklarına ilişkin değişiklik yapma yetkisi, kurulan iş akdine aykırı olmamak kaydıyla, yönetim kuruluna aittir.
Yapılan incelemede, İdarenin ortağı olduğu şirketler ile sendikalar arasında akdedilen toplu iş sözleşmeleri kapsamına dahil edilmeyen personelin mali ve sosyal haklarında uygulanacak artış oranının Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri tarafından verilen olur ile belirlendiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; çalışanların alım gücünün enflasyon karşısında gerilememesi için doğrudan hizmet alımı suretiyle istihdam edilen personelin ücretlerinde de düzenleme yapıldığı ifade edilmiştir.
Ancak bulguya konusu edilen husus; doğrudan hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçilere ilişkin olmayıp, toplu iş sözleşmeleri kapsamına dahil edilmeyen şirket çalışanlarının ücret artışlarına ilişkin karar alma yetkisine ilişkindir.
Sonuç olarak, Şirket personelinin mali ve sosyal haklarına ilişkin düzenleme yapma yetkisi Yönetim Kuruluna ait olup bu yetkinin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından kullanılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.