|
ÖZET: Şirketin satış politikalarının, zararları artıracak şekilde belirlendiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, şirketin personel temin hizmetleri ve araç kiralaması dışındaki tüm faaliyetleri zarar etmektedir. Ancak, zararın azaltılması için gerekli önlemler alınmamıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerin, şirket menfaatlerini gözeterek tedbirli bir şekilde hareket etmeleri gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, şirketin yalnızca araç kiralama faaliyetinden kar elde ettiği, diğer tüm faaliyetlerin ise zarar ettiği görülmüştür. Şirket yönetimi, zararın nedenleri ve olası riskler hakkında herhangi bir araştırma yapmamış ve önlem almamıştır. Şirketin, kamu hizmeti sunma amacını öne sürerek, kar amacı gütmediği ifade edilmiştir. Ancak, bu açıklamanın hukuki bir dayanağı olmadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, şirket yönetiminin, şirket menfaatlerini korumak adına fiyatlandırma politikalarını gözden geçirerek zararı azaltacak stratejiler geliştirmesi önem arz etmektedir. Bu durum, şirketin sürdürülebilirliğini sağlamak ve kamu hizmetlerini etkin bir şekilde sunmak açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Şirket Satış Politikasının Şirket Zararını Arttıracak Şekilde Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından yürütülen faaliyetlerden personel temin hizmeti sunulması ve araç kiralaması dışındaki bütün faaliyetlerden zarar edilmesine rağmen zararın azaltılması için gerekli tedbirlerin alınmadığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında, tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği ve “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinin birinci fıkrasında; Yönetim kurulu üyelerinin ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altında olduğu belirtilmiştir. Basiretli iş adamı gibi davranmayı tacirin ticaretine ilişkin faaliyetlerinde herhangi bir kişiye kıyasla daha dikkatli, tedbirli, öngörülü ve yaptığı işin inceliklerine hâkim biçimde hareket etmesi olarak tanımlamak mümkündür. Şirkete ait bir faaliyette bulunulurken bunun şirketin menfaatine olması ile şirketin zarar etmesini önleyici tedbirlerin alınması gerekir.
Aşağıda yer alan tablo incelendiğinde şirketin personel temini kapsamında yürütülen faaliyetlerinin dışında sadece araç kiralaması işinden kar elde ettiği tespit edilmiştir. Buna karşın şirket yönetimince: zararın sebeplerine, doğabilecek risklere ve şirket faaliyetlerinin sürdürülebildiğine ilişkin herhangi bir araştırma ve tedbir almadıkları görülmüştür.
Şirket cevabında, Büyükşehir Belediyesinin görev ve yetkilerinden bahsedilerek, Şirketin de Belediye’nin hizmetlerinin görülmesinde aracı olduğu, kamu hizmeti niteliğindeki faaliyetlerin kar amacı taşımadığı, Şirket her ne kadar TTK hükümlerine göre kurulmuş olsa da Şirketin asıl gayesinin kamu hizmetinin kent halkına ulaştırılması olduğu ifade edilmiştir. Bulgu içeriğinde gereken açıklamalar yapılmış olup Şirket cevabının sübjektif ve hukuki dayanaktan yoksun olması nedeniyle ayrıca değerlendirme yapılmamıştır.
Bu itibarla, Şirket Yönetim Kurulu ve yöneticilerinin şirket menfaatlerini en üst derecede gözetmesi ve görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmesi bakımından, fiyat politikasında zararı azaltacak ve/veya ortadan kaldıracak fiyatlama yapması yerinde olacaktır.
Tablo 5: Şirket Faaliyetleri
| Şirket Faaliyetleri | Toplam Gelir (TL) | İşçilik Gideri (TL) | Diğer Giderler (TL) | Giderler Toplamı (TL) | Kar / Zarar (TL) |
| Anaokulları | 39.350.274,54 | 136.873.124,07 | 26.265.157,93 | 163.138.282,00 | -123.788.007,46 |
| Osgb | 34.755.018,12 | 105.349.979,53 | 1.443.291,45 | 106.793.270,98 | -72.038.252,86 |
| Sosyal Tesisler | 4.103.369,75 | 15.929.487,24 | 12.598.131,78 | 28.527.619,02 | -24.424.249,27 |
| Araç Kiralama | 25.531.681,58 | 25.531.681,58 | |||
| Genel Yönetim | 11.088.641,25 | 234.560.414,43 | 132.944.306,24 | 367.504.720,67 | -356.416.079,42 |
| Enflasyon Düzeltmesi Karı | 145.694.478,30 | 145.694.478,30 |