ÖZET: Şirket tarafından işletilen iş yerlerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunmadığı tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları içinde bir iş yerinin açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri, ruhsat alınmadan iş yeri açılmasının yasak olduğunu ve bu tür iş yerlerinin yetkili idarelerce kapatılabileceğini vurgulamaktadır. Yapılan denetimlerde, şirketin iki restoran, bir büfe ve bir kafeden oluşan tüm işletmelerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği belirlenmiştir.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarının alınması, kamu düzeni ve halk sağlığı açısından güvenli hizmet sunulması için kritik öneme sahiptir. Ruhsatsız işletmelerin faaliyet göstermesi, mevzuata aykırı olmasının yanı sıra mali, hukuki ve sağlık açısından çeşitli riskler de taşımaktadır. Kamu idaresi, restoranlara ait ruhsatların Eylül-Ekim 2024 döneminde, büfe ve kafeye ait ruhsatların ise Mayıs 2025’te alınacağını bildirmiştir.

Sonuç olarak, yetkili idarelerden gerekli ruhsatların alınmadan iş yeri açılması ve çalıştırılması mümkün değildir. Bu nedenle, söz konusu işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir an önce temin edilmesi gerekmektedir.

BULGU: Şirket Tarafından İşletilen Yerlerin İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatının Bulunmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Şirket tarafından işletilen tüm iş yerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir iş yerinin açılmasının “İşyeri Açma İzni Harcına” tabi olduğu belirtilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 6’ncı, 10’uncu ve 13’üncü maddelerinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan iş yeri açılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan iş yerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı hükümleri yer almaktadır.

Mezkûr mevzuat hükümleri uyarınca Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren iş yerlerinin yetkili idarelerden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Şirketin 2 adet restoran, 1 adet büfe ve 1 adet kafeden oluşan tüm işletmelerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı uygulaması ile faaliyet gösterecek iş yerlerinin kamu düzenine uygun, iş ve halk sağlığı açısından güvenli hizmet sunmalarının sağlanmasının hedeflendiği ve karşılaşılacak eksikliklerin giderilmesinin amaçlandığı göz önünde bulundurulduğunda, ruhsatsız iş yeri faaliyetinde bulunulmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği ve ayrıca mali, hukuki ve sıhhi belirli riskler de taşıdığı değerlendirilmektedir.

Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, restoranlara ilişkin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının Eylül-Ekim 2024 döneminde, büfe ve kafeye ilişkin ruhsatların ise Mayıs 2025’te alındığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağından söz konusu işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının ivedilikle alınması gerekmektedir.