|
ÖZET: Şirketin taşınmazları için gerçekleştirilen değer artırıcı harcamaların, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, doğru muhasebe yöntemleriyle kaydedilmediği tespit edilmiştir. Bu harcamaların, 264 Özel Maliyetler Hesabında aktifleştirilmesi gerekirken, 740 Hizmet Üretim Maliyeti veya 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına doğrudan gider olarak kaydedildiği belirlenmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı genel tebliğde, maddi olmayan duran varlıklar ve özel maliyetler hesabının kapsamı net bir şekilde tanımlanmıştır.
Kayseri Büyükşehir Belediyesi tarafından şirkete tahsis edilen tesislerde yapılan değer artırıcı harcamaların, ilgili hesaplarda kaydedilmediği ve bu nedenle doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Özellikle Kadir Has Stadyumu ve Yüksek İrtifa Kamp Merkezi gibi tesislerde gerçekleştirilen yapım işlerine ait harcamaların, 264 Özel Maliyetler Hesabına kaydedilmesi ve yıl sonunda amortismana tabi tutulması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu idaresinin, 2025 yılından itibaren bazı harcamaları 264 No.lu hesapta izleyeceğini belirtmesine rağmen, 2024 yılına ait harcamalarda bu kayıtlara rastlanmamıştır. Sonuç olarak, maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların, ilgili mevzuat çerçevesinde 740 ve 770 hesaplarına kaydedilmek yerine 264 Özel Maliyetler Hesabına borç kaydedilmesi ve amortisman işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Bu durum, şirketin mali kayıtlarının doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Şirket Tarafından Kullanılan Taşınmazlar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından kullanılan taşınmazlar için yapılan değer artırıcı nitelikteki harcamaların 264 Özel Maliyetler Hesabında aktifleştirilmesi gerekirken; 740 Hizmet Üretim Maliyeti veya 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına kaydedilmek suretiyle doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı 1 Sıra Numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı bölümünde 26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Grubunun; herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve işletmenin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ile belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar ve şerefiyelerden oluştuğu; aynı bölümde 264 Özel Maliyetler Hesabının; kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin sürekli olarak artırılması amacıyla yapılan giderler ile (normal bakım, onarım ve temizleme giderleri hariç) bu gayrimenkulun kullanılması için yapılıp kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan, varlıkların bedellerini kapsadığı; hesabın işleyişine ilişkin açıklamalarda ise yapılan harcamaların hesaba borç kaydedileceği, bu harcamaların kira süresi içerisinde, kira süresinin beş yıldan fazla olması durumunda da beş yılda eşit tutarlarla amorti edileceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, Kayseri Büyükşehir Belediyesi tarafından şirkete tahsis edilen tesislerin kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağladığı faydayı artıran değer artırıcı nitelikteki harcamalar için 264 Özel Maliyetler Hesabına borç kaydı yapılmadığı, bu nitelikteki harcamaların 740 Hizmet Üretim Maliyeti veya 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına kaydedilmek suretiyle doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Bu kapsamda, 2024 yılı içerisinde Kadir Has Stadyumu, Yüksek İrtifa Kamp Merkezi ve diğer spor tesisleri için yapılan yapım işi niteliğindeki tüm harcamaların ilgili varlık hesabında aktifleştirilmesi, aynı zamanda değer artırıcı bu harcamaların yıl sonu itibarıyla da amortismana tabi tutulması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında düzeltme kaydının yapılarak, modüler mutfak ve tezgah ile yeni alımların 2025 yılından itibaren 264 No.lu hesapta izlendiği ifade edilmesine rağmen, 2024 yılı içerisinde yapılan harcamalar incelendiğinde açılış yevmiye kayıtları ve bunlara ilişkin enflasyon düzeltmesi işlemleri dışında tesisler için yapılan değer artırıcı nitelikteki harcamaların 264 Özel Maliyetler Hesabına borç kaydedildiğine dair bir muhasebe işlemine rastlanmamıştır.
Sonuç olarak, maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların, anılan mevzuat hükümlerine göre doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti ve 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına kaydedilip giderleştirilmesi yerine 264 Özel Maliyetler Hesabına borç kaydedilerek ve yıl sonu itibarıyla da amortismana tabi tutularak takip edilmesi gerekmektedir.